Cyberpesten - wat kan de school doen?

Als leerkracht is het niet altijd gemakkelijk om te weten wat je kan doen om cyberpesten te voorkomen of aan te pakken ... Leer jongeren om zich online verantwoord en respectvol te gedragen, en vooral om in een moeilijke situatie te praten en pesters te blokkeren of te melden.

 

Onder cyberpesten verstaan we alle pesterijen die gebruikmaken van informatie- en communicatietechnologieën – zoals het internet, de gsm of computer – om slachtoffers lastig te vallen, te bedreigen of te beledigen. Zo kunnen pesters beledigingen of bedreigen sturen via sms of gênante foto's op sociale netwerken posten. Ook andere webtechnologieën bieden talloze mogelijkheden om te pesten: een wachtwoord stelen en zich zo toegang verschaffen tot iemands account om deze te blokkeren of in iemands naam beledigingen te sturen, een account hacken en persoonlijke informatie stelen, iemand lastigvallen via Facebook, een website of blog aanmaken met een kwetsende inhoud en foto's van het slachtoffer, ... Kortom, iemand die een beetje met deze technologieën overweg kan, heeft mogelijkheden zat!

Komt cyberpesten vaak voor?

Pesten heeft helaas altijd al bestaan. 20% van de jongeren al eens het slachtoffer van pesterijen. Hoewel het vaak om 'klassieke' pesterijen gaat,gaat het vaak ook gepaard cyberpesterijen. Op dit moment zou één jongere op tien met cyberpesten te maken krijgen. Er bestaat trouwens een nauw verband tussen cyberpesten en klassiek pesten. Het ene is immers een verlengde van het andere. Pesters en slachtoffers behouden vaak hun respectievelijke rol.

We zien een piek in dit fenomeen bij jongeren tussen 12 en 14 jaar. Meisjes pesten evenveel als jongens.

Vergelijking met klassiek pesten

Overeenkomsten

  • Beide vormen van pesten zijn kwetsend
  • Het is een oneerlijke strijd tussen de pester en zijn slachtoffer
  • De boodschappen zijn systematisch
  • De pesterijen kunnen langdurige psychologische en emotionele gevolgen hebben voor het kind

Verschillen

  • Slachtoffers vinden cyberpesten nog invasiever, en dan vooral als de dader anoniem blijft. Het pesten houdt immers niet op als het slachtoffer thuis is.
  • De pester heeft geen fysieke, maar wel een technische superioriteit over het slachtoffer. Bedreigingen zoals “Let op of ik blokkeer je Facebook-account” zijn schering en inslag.
  • Het bericht kan voor altijd op het internet blijven staan.
  • Het bericht is voor heel veel mensen zichtbaar. Iedereen kan het zien.
  • De pester ziet niet hoe kwetsend zijn daden zijn en welke schade hij aanricht. Hij onderschat ze vaak en ziet cyberpesten als wat plagerij.

Wat kun jij als leerkracht doen?

Zoals je al kon lezen, gaan klassiek pesten en cyberpesten vaak hand in hand. Pesterijen op school vinden gemakkelijk een bondgenoot in de nieuwe technologieën en gaan dan ook buiten de schooluren door. De aanpak van cyberpesten moet dan ook kaderen in een algemeen beleid tegen pesten op school. Zowel met de leerlingen als met de ouders moet een open communicatie over deze problematiek tot stand worden gebracht.

De aanpak van cyberpesten steunt op vijf pijlers, met acties gericht op de slachtoffers, de pesters, de toeschouwers, de ouders en de school of organisatie.

Hoe voorkom je cyberpesten?

Als leerkracht kun je al bepaalde dingen doen om je leerlingen te sensibiliseren voor pesten online of offline. Wacht niet tot er een probleem opduikt om iets te ondernemen. Stel je eerder constructief op door dit onderwerp vooraf te bespreken en je leerlingen zo te sensibiliseren voor respect voor zichzelf en anderen, en voor de mogelijke gevolgen van pesten en cyberpesten.

Hoe dan ook moet de preventie van cyberpesten op school een integraal deel uitmaken van het beleid inzake pesten en geweld.  Meer info over het anti-pestbeleid op school via deze pagina. 

Hoe sensibiliseer je jongeren voor cyberpesten?

Stimuleer jongeren in de klas of in groepjes om zich online hoffelijk te gedragen. Bespreek met hen wat ze op het internet doen en waarom ze dat doen. Laat ze nadenken over de mogelijke gevolgen van hun gedrag. Hoe zouden ze in verschillende situaties reageren? Help ze ook de gevolgen van pesterijen voor de slachtoffers in te zien. Leg ze uit welk gedrag juridisch strafbaar is. Haatmails of -sms'jes sturen, zich voor iemand anders uitgeven, een foto van iemand sturen zonder zijn toestemming, computers hacken, racistische dingen zeggen, wachtwoorden verspreiden enz. Al die daden zijn bij wet verboden en kunnen dus gevolgen hebben voor de dader of zijn ouders.

Hoe reageer je op cyberpesten?

Ga, als er zich iets voordoet, niet meteen op zoek naar de schuldige, maar focus je op het welzijn van de jongere. Zoek samen naar een manier om een einde te maken aan het pesten. Een kind dat gepest wordt, kent de dader vaak, ook al verschuilt die zich achter een anoniem profiel. Als het pesten in de klas gebeurt, moet je de pester en zijn ouders aanspreken zodat er maatregelen kunnen worden getroffen. Moedig de jongere aan om gebruik te maken van technische middelen om de pester te blokkeren en hem/haar te melden op het gebruikte netwerk. Vraag dat de inhoud wordt verwijderd.

Meer ideeën over de aanpak van cyberpesten op school vind je hier.

Waar kan ik terecht met vragen of problemen?

Als je vragen hebt of gewoon je verhaal kwijt wilt:

  • Child Focus: bel gratis 116 000
  • Het CLB.
  • Bij de provider van de website, de blog of de chatbox waar het pesten gebeurt.

© 2015 Child Focus | Houba - de Strooperlaan 292 | B-1020 Brussel | BE19 3101 2229 9912