Jongeren en sociale netwerksites

Sociale netwerken zijn onlosmakelijk verbonden met het leven van tieners.

64% van de jongeren in België heeft een profiel op een sociaal netwerk: 25% van de 9-10-jarigen, 49% van de 11-12-jarigen en tot 83% van de 13-14-jarigen, en dit ondanks het feit dat de meeste netwerken, zoals Facebook, pas toegelaten zijn voor kinderen vanaf 13 jaar. 41% van de jongeren heeft tussen 100 en 300 vrienden online.

Er bestaan tegenwoordig heel veel verschillende netwerken. Het bekendste ervan is Facebook. Maar dat is niet het enige ... Er is Twitter, waar gebruikers korte berichten uitwisselen, maar ook Ask.fm, waarop jongeren anoniem vragen kunnen stellen. En Viber en Instagram en Whatsapp en Snapchat en…

Sociale netwerken, community's, sociale media, ... Wat is het verschil?

Een sociaal netwerk is een website waarop internetgebruikers met elkaar in contact kunnen komen of zich kunnen groeperen op basis van hun vriendschappen en/of gedeelde interesses, zoals muziek, passies, of zelfs hun beroep of school. Deze sociale netwerksites vereenvoudigen de uitwisseling van informatie, foto's, filmpjes enz. binnen deze groepen. Het is dus echt een web, een netwerk dat zich rond een individu vormt, afhankelijk van zijn voorkeuren, smaak, interesses, ...

We spreken vandaag ook in ruimere zin over de 'sociale media'. Die omvatten niet alleen de sociale netwerksites, maar ook community's waar internetgebruikers hun mening kwijt kunnen zonder deel uit te maken van een groep.

Een paar voorbeelden:

  • websites voor het delen van foto's of filmpjes, zoals YouTube of Flickr;
  • blogs zoals Skyrock of Blogger
  • opiniesites, met vaak specialisaties: Tripadvisor voor reizen, resto.be, ...
  • wiki's, zoals Wikipedia voor informatie. Maar er zijn nog andere initiatieven, zoals Yahoo Answers.

Tegelijk bestaan er nu ook talloze apps waarmee jongeren voortdurend met elkaar in contact kunnen blijven. Whatsapp en Viber zijn daar maar een paar voorbeelden van.

Opgelet met de gebruiksvoorwaarden op sociale netwerksites: het loont de moeite om ze te lezen!

Hoe praat je met kinderen en tieners over deze sociale media ?

Als opvoeder, pedagoog, sociaal assistent of leerkracht is het heel belangrijk dat je in een positieve sfeer met jongeren over de sociale netwerken kunt praten. Ze bieden je immers eindeloos veel kansen om het met jongeren te hebben over respect, kritische geest, privacy en je zelfbeeld in onze huidige samenleving. Het is een kans om de jongeren te wijzen op de risico's en ze meteen aan te moedigen het internet op een verstandige manier te gebruiken. Dat kan op verschillende manieren. Er bestaan talloze pedagogische hulpmiddelen met speelse en leerrijke animaties die de dialoog over deze onderwerpen vergemakkelijken:

  • Het pedagogisch dossier 'Think before you post' van Child Focus, over privacy op de sociale netwerken. Het bevat 10 groepsoefeningen voor jongeren van 12 tot 14 jaar. Download het hier.
  • Een grappige aflevering van Southpark, You have 0 friends, die onlangs in de Verenigde Staten werd uitgezonden, illustreert het 'Facebook-effect'. In deze aflevering ontdekt Stan wat er gebeurt wanneer zijn vrienden tegen zijn zin een Facebook-profiel voor hem aanmaken. Je kunt de volledige aflevering bekijken op de officiële website van Southpark.

Moet ik de vriendschapsverzoeken van mijn leerlingen of de jongeren die ik begeleid aanvaarden?

Geen eenvoudige zaak… Sommige leerkrachten vinden het een voordeel om op Facebook te zien wat jongeren over hen zeggen. Leerlingen die weten dat hun leerkracht meeleest, gaan misschien beter nadenken voor ze iets posten. Voor anderen is Facebook een pedagogisch hulpmiddel en een platform voor de organisatie van klasactiviteiten. Bovendien maken intergenerationele contacten het voor jongeren mogelijk om zich open te stellen voor andere interesses of overtuigingen. Maar er zijn natuurlijk ook nadelen aan verbonden.

Leerkrachten zullen dus zelf moeten beslissen of ze hun leerlingen al dan niet als 'vrienden' aanvaarden. De opname van die vraag, om dit toe te laten of te verbieden, in huishoudelijke en schoolreglementen is dan ook van cruciaal belang.

Meer info en denkpistes in het artikel 'Vrienden worden met je leerlingen op de sociale netwerken. Een goed idee?'

© 2015 Child Focus | Houba - de Strooperlaan 292 | B-1020 Brussel | BE19 3101 2229 9912