Mediawijsheid in de klas

Als leerkracht of opvoeder heb je tevens de taak om leerlingen te sensibiliseren rond de risico’s die gelinkt zijn aan internetgebruik. Je kan bijvoorbeeld toelichten hoe ze visueel materiaal online kunnen verspreiden, zonder daarbij het recht op afbeelding en het auteursrecht te schenden. Maar dit is niet alles. Het is van groot belang om kinderen en jongeren ook verder te informeren en te laten nadenken over hun eigen grenzen en die van anderen. Dat deze grenzen verschillend kunnen zijn van persoon tot persoon of van jongen tot meisje.

We moeten hen dus onderwijzen en toelichten dat er bepaalde regels bestaan op het internet. Een les rond verantwoordelijk internetten, met de klemtoon op respect, kritische zin en het beschermen en respecteren van ieders privacy.

Maak van je leerlingen kritische internetgebruikers

Herhaal veelvuldig en dat gesprekken via Skype, foto’s en beelden via webcam kunnen geregistreerd en opgeslaan worden door derden. En dat het dus niet vanzelfsprekend is om deze zomaar voorgoed van het internet te verwijderen. Sta stil bij het feit dat die online persoon misschien wel helemaal iemand anders is dan hij/zij hem voordoet. Het internet is ook een medium waar op zoek wordt gegaan naar seksuele spanningen (flirten, daten,…). Help de leerlingen hun kritische zin aan te scherpen en bespreek het leggen van grenzen. Een verdachte chatter is bijvoorbeeld iemand die je wachtwoord probeert te achterhalen of de online vriendschap heel erg geheim wil houden. Bespreek in de klas dat pornografische beelden (foto’s en video’s) geen weerspiegeling zijn van de realiteit en vaak berusten op pure lust. Emoties en waarden komen hier zelden of niet aan bod. Media verspreiden vaak beelden waar mannen en vrouwen een welbepaalde rol wordt toebedeeld, denk maar aan ‘de onderdanige vrouw’, een weergave die heel veraf staat van de realiteit.

Meer inspiratie vind je hier : kritische zin.

Leer je leerlingen grenzen stellen, herkennen en respecteren

Welke grenzen?

  • Wanneer ze iets niet willen, zijn ze in geen geval verplicht om het te doen. Zelfs wanneer anderen dit ‘cool’ of ‘sexy’ vinden of negatief zouden reageren wanneer hij/zij weigert.
  • Neen zeggen + zich afmelden
  • Aanmoedigen om bij problemen iemand in vertrouwen te nemen
  • Aanleren dat seksuele grenzen verschillen van persoon tot persoon
  • Toelichten dat online seksuele beleving verschillend is voor jongens en meisjes
  • Informeren dat bepaalde zaken zoals porno bepaalde personen kan choqueren of dat men dit verkeerd interpreteert.
  • Maak hen bewust van het feit dat niets anoniem is op het net. Als iemand iets weigert, respecteer dan zijn of haar keuze.

Maak hen duidelijk dat het verspreiden van foto’s zonder de toestemming van de afgebeelde persoon in kwestie, verboden is. En zeker in het geval van pikant beeldmateriaal, dit is strafbaar.

Maak duidelijke afspraken met leerlingen over internetgebruik

  • Informeer hen over de mogelijke risico’s wanneer ze een online vriend willen ontmoeten. Wanneer men een afspraakje maakt, zijn de tips die je kan meegeven: afspreken op een publieke plaats, een vriend(in) meenemen en zeker niet alleen gaan.
  • Leer hen om ongewenste pagina’s onmiddellijk te sluiten
  • Indien ze getuige of slachtoffer zijn van ongewenst gedrag/online beelden enz., moeten de leerlingen de reflex ontwikkelen om met iemand over dit voorval te praten.
  • Overtuig hen om geen video’s en foto’s van zichzelf te plaatsen die té uitdagend en seksueel getint zijn
  • Maak duidelijk dat ze nooit hun telefoonnummer of adres aan een onbekende mogen geven

Hoe moet je als leerkracht reageren indien een jongere ongepaste inhoud te zien kreeg (gewelddadige beelden, pornografie…)?

Jongeren kunnen ongewild in contact komen met ‘schadelijke’ online content ; het kan gaan om pornografische of gewelddadige beelden, maar bijvoorbeeld ook racistische informatie. Het gebeurt dat men bewust op zoek gaat naar dergelijke websites, maar men kan er ook ongewild op dit soort online info terechtkomen. In het laatste geval, is het noodzakelijk dat de jongere weet dat hij of zij in zo’n situaties altijd terechtkan bij een vertrouwenspersoon. Jullie kunnen samen ook het incident melden op de website.

Communicatie, een positieve dialoog en opvoeding blijven sleutelwoorden. Geen enkel technisch hulpmiddel (tool) kan de dialoog en het wederzijds vertrouwen vervangen. Zorg ervoor dat je een positieve manier van communiceren hanteert waarbij je voldoende aandacht besteedt en interesse toont voor hetgene wat jongeren precies online doen.

Tools:

© 2015 Child Focus | Houba - de Strooperlaan 292 | B-1020 Brussel | BE19 3101 2229 9912