Ouders

Ouders

  • Child Focus geeft, in samenwerking met de Gezinsbond, vorming voor ouders over 'Veilig online' in heel Vlaanderen met de thema's 'Internet en privacy', 'Gamen', 'Sociale media', 'Cyberpesten' en 'Online relaties en seksualiteit'. Klik zeker door naar de website voor meer informatie over deze vormingen, waar ze doorgaan en hoe je er zelf eentje kan aanvragen voor jouw ouderwerking, comité of vereniging.

  • ​Als ouder is het niet altijd gemakkelijk om je kinderen en tieners te begeleiden in hun virtuele leven. Misschien heb je je al afgevraagd hoe je ze helpt een account in te stellen of hun privacyinstellingen te optimaliseren. Maak je geen zorgen. Je moet geen computerwonder zijn om dit te doen. Je kinderen weten wel waar ze moeten klikken! Als ouder kun je ze helpen verstandige keuzes te maken.

    En om jou daarbij te helpen, schreef Child Focus enkele tutorials. Bekijk ze met je kinderen en ontdek sam

    en hoe je een goed e-mailadres aanmaakt, hoe je hun Skype- en Facebook-accounts instelt of hoe je personen blokkeert in ask.fm, Twitter en Instagram.

    Neem ook de tijd om de gebruiksvoorwaarden van de sociale netwerken die je kinderen gebruiken door te nemen. Lees ze samen, hoe lang en saai ze ook mogen lijken. Vereenvoudig ze. Dit geeft je al veel antwoorden op de vragen waarmee je zit.  Vertrouwd worden met die termen is een belangrijke stap in het gebruik van de sociale media. Denk eraan dat de aanvaarding van die voorwaarden overeenkomt met de ondertekening van een contract. En daar ga je niet lichtjes over!

  • De betrouwbaarheid van informatie

    Een van je uitdagingen als ouder is je kinderen kennis bijbrengen, ze leren informatiebronnen te vinden, ze te gebruiken en te interpreteren. Het internet neemt in dit opzicht een belangrijke plaats in. Vroeger, toen een kind een spreekbeurt moest voorbereiden, vond het daarover enkel informatie in de plaatselijke bibliotheek. Tegenwoordig halen jongeren informatie uit alle hoeken van de wereld. Het internet is een fantastische goudmijn van informatie die eindeloos veel mogelijkheden biedt. Maar het is niet al goud wat er blinkt ... Bepaalde informatie is immers 'gekleurd', verkeerd geïnterpreteerd of gewoonweg fout. Al te vaak zijn kinderen en tieners zich daar onvoldoende van bewust. Ze denken dat alles wat op het internet staat waar is. Het internet is dus het concrete en ideale voorbeeld om ze te leren informatiebronnen correct te interpreteren, te beoordelen en te gebruiken. Jongeren leren gegevens naar de juiste waarde te schatten is een pertinente doelstelling in het kader van informatie- en communicatietechnologieën, maar ook in het algemeen.

    Een paar nuttige tips:

    • Zorg ervoor dat ze beseffen dat er leugens en onnauwkeurigheden op het internet staan. Dat kan op verschillende manieren:
      • Ga samen op zoek naar dezelfde informatie, maar wel op verschillende websites. Zoek bijvoorbeeld op hoe lang de Chinese Muur is. Vinden ze op alle websites dezelfde resultaten?
      • Maak samen met hen een webpagina of een wiki op Wikipedia aan. Toon ze dat je op deze website kan schrijven wat je wilt. Niemand zal controleren of jij wel de waarheid schrijft.
    • Leer ze een website te beoordelen aan de hand van verschillende criteria:
      • Is de informatie objectief of 'partijdig'? Gaat het om exacte feiten of om een persoon die zijn mening geeft? Denk maar aan de informatie op de website van een politieke partij, die eerder subjectief is.
      • Is de bron betrouwbaar?
      • Is de auteur van de website bekend? Als het om een particulier gaat, zal de kwaliteit van de informatie op de website grotendeels van de auteur afhangen.
      • Is de bedoeling van de website duidelijk? Naar alle waarschijnlijkheid zal een gsm-fabrikant op zijn website enkel wetenschappelijke elementen zetten die zogezegd aantonen dat gsm-stralen onschadelijk zijn. De afgeschilderde situatie is niet noodzakelijk objectief. Ook websites met overdreven veel reclame zijn vaak niet erg betrouwbaar.
      • Staan er contactgegevens op de website?
      • Wanneer werd de website voor het laatste bijgewerkt?
      • Bevat de website links naar andere bronnen over het onderwerp waarover jij informatie opzoekt?
  • Wat doen jongeren op het internet?

    Voor jongeren is het internet geen nieuwe technologie, maar een super combinatie van de dingen waar zij van houden en die hun leven gemakkelijker maken. Het internet maakt ook integraal deel uit van hun dagelijkse leven. Het onderscheid offline-online bestaat bijna niet meer. Reëel en virtueel smelten samen. Iedereen surft naargelang zijn interesses. En voor jongeren is het internet heel natuurlijk een plek geworden waar ze zich kunnen ontspannen, iets bijleren, vrienden maken en communiceren. Jongeren benutten de communicatiemogelijkheden van het internet ook ten volle door bijvoorbeeld tegelijk verschillende chatsessies te voeren en het te gebruiken als een instrument om samen te werken om afspraken te maken, informatie voor huiswerk uit te wisselen en groepsactiviteiten te organiseren en dat veel vlotter dan met andere communicatiemiddelen mogelijk zou zijn. Ze zien die activiteiten niet als een onderdeel van een digitale bubbel, maar wel als een verlengstuk van hun dagelijkse leven.

     

    Maken jongeren nieuwe vrienden op het internet?

    Het internet speelt bij jongeren eigenlijk een kleine rol als het op het maken van nieuwe vrienden aankomt. Uit onderzoeken blijkt dat 27% van de tieners online nieuwe mensen ontmoet die vaak vrienden van vrienden zijn. Slechts 1 op 10 (van die 27%) ontmoet ze ook in het echt. Het internet is voor jongeren vooral een manier om hun bestaande vriendschappen te versterken of ze in het dagelijkse leven te onderhouden. Het is voor hen een belangrijke manier om banden aan te halen, want velen onder hen zijn nog niet oud genoeg om uit te gaan en met vrienden om te gaan buiten de schoolmuren.

    Maar hou in het achterhoofd dat het internet een zekere ontremming creëert. De computer schept immers een afstand die maakt dat bepaalde jongeren sneller contacten leggen of dingen zeggen die ze persoonlijk minder gemakkelijk zouden zeggen.

    Jongeren, die zich vaak niet ver van hun woonplaats kunnen verplaatsen, gebruiken het internet ook om in contact te blijven met vrienden die ver weg wonen (ontmoet op vakantie, van hun oude school, hun oude wijk als ze verhuisd zijn enz.).

     

    Waarom gebruiken jongeren meerdere pseudoniemen, profielen en statussen?
    Een meerderheid van de jongeren gebruikt meerdere pseudoniemen, gebruikersnamen of avatars, afhankelijk van de context. Het internet geeft ze de mogelijkheid om hun ontluikende persoonlijkheid te verkennen. Wie heeft er nooit van gedroomd in de huid van iemand anders te kruipen? Natuurlijk zullen sommigen meteen wijzen op de mogelijke gevaren, zoals de verwarring tussen reëel en virtueel. Naast die zeldzame maar niet onbestaande risico's moeten we dit vooral zien als een manier om gemakkelijk verschillende persoonlijkheden te verkennen, om jezelf zo eigenlijk beter te leren kennen. Daardoor zijn jongeren zich misschien meer bewust van de heel relatieve betrouwbaarheid van de informatie die op het internet circuleert, of het feit dat iemand misschien niet de persoon is waarvoor hij zich uitgeeft.

    Waarom verklappen jongeren hun wachtwoord aan vrienden?

    Het is heel typisch voor jongeren, of toch een deel van hen, om hun wachtwoord te delen met bepaalde 'bevoorrechte' vrienden. Dit is naar hun vrienden toe een groot teken van vertrouwen.
    Volwassenen zullen zoiets maar zelden doen.

    Maar je wachtwoord verklappen, is geen goed idee. Een wachtwoord is persoonlijk! Dat is voor jou alleen. Leg je kinderen uit dat een wachtwoord als een tandenborstel is. Je geeft die toch ook aan niemand?

     

    Weten mijn kinderen er meer van dan ik?
    Het internet bekleedt een belangrijke plaats in de gezinsrelaties en verandert die. Jongeren zijn meestal doorwinterde internetgebruikers die technologieën sneller onder de knie krijgen dan hun ouders. Die situatie leidt tot een vaak positieve omkering van de rollen. Ouders leren voor een keer eens iets van de jongeren, in plaats van omgekeerd. Maar hoewel ze snel surfen, blijven het beïnvloedbare en soms kwetsbare gebruikers. Hun kritische geest aanscherpen, gezonde samenlevingswaarden toepassen, leren jezelf te blijven, zichzelf en anderen te respecteren en je zelfbeeld te versterken zijn uitdagingen die ouders zowel offline als online dagelijks moeten aangaan. Ook als je niet goed overweg kunt met computers moet je geen technisch expert zijn om je kinderen in hun opvoeding goede waarden bij te brengen, of dat nu in het echte leven is of op het internet. Ze gaan gelijk op ...

     

    Gebruiken ze het internet echt voor hun huiswerk?

    Het is tegenwoordig bijna ondenkbaar dat je een voordracht, toets of examen voorbereidt of huiswerk maakt zonder het internet te gebruiken. Het antwoord is dus: JA. In het hoofd van jongeren – onder meer – heeft het internet de encyclopedieën en bibliotheken vervangen. Ook in het hoofd van ouders is het internet een doeltreffend en leerrijk instrument voor kinderen, met als belangrijke voorwaarde een kritische geest tegenover de informatie die erop staat. Als ouder is het heel belangrijk dat je jongeren, via dit gebruik in het kader van hun schoolwerk, stimuleert om na te denken over de kwaliteit en de betrouwbaarheid van die informatie.

     

    En hoe zit het met seksualiteit?

    Tieners beleven ook hun seksualiteit online. Ze flirten, sturen berichten met een seksuele ondertoon, wisselen sexy foto's uit, surfen op pornosites, ... Bijna de helft van de jongeren zocht online al eens informatie over seks op. Het internet is de grootste bron van informatie op dat vlak. Veel jongeren richten zich tot deze virtuele gezel omdat hij hen, in hun ogen, iets leert zonder te oordelen. Ouders zien hier vaak een reden tot ongerustheid in. Maar ze mogen op beide oren slapen. Er is niets abnormaals of verontrustends aan. Tieners staan aan het begin van hun seksuele ontwikkeling, en die gaat nu eenmaal gepaard met nieuwsgierigheid en experimenteren.

    Die nieuwsgierigheid en die experimenten zijn niet noodzakelijk negatief. Maar het is wel belangrijk dat de jongeren beschikken over goede informatie die de juiste waarden belichaamt want ... het seksuele gedrag dat jongeren online vertonen, brengt ook risico's mee. We moeten jongeren daar dus over inlichten. In onze rubriek ‘Seksualiteit’ vind je al onze tips die je helpen dit onderwerp aan te snijden bij tieners of jongere kinderen.

     

    Zijn jongeren een marketingdoelwit op het internet?

    Jongeren zijn actieve surfers die in hun aankoopgedrag vaak heel beïnvloedbaar zijn door wat ze zien, horen of lezen op het internet (websites van merken, webmagazines, forums, …). Merken weten dat en voeren dan ook interactieve marketingcampagnes die specifiek op jongeren zijn gericht. Ze gebruiken gerichte reclamemethodes, afgestemd op het gedrag van jonge internetgebruikers, om zichtbaar te zijn in het digitale dagelijkse leven en er dus voortdurend in aanwezig te zijn. Het is onze taak om ze te helpen een onderscheid te maken tussen reclame en praktische informatie. Om hen te leren dat een wedstrijd niet tot doel heeft een product weg te geven, maar wel om persoonlijke gegevens te verzamelen via een formulier; dat een merk dat aan een vriendenlijst wordt toegevoegd reclame op de profielen zal posten, of dat een 'like' op een commerciële website gevolgen heeft voor het nieuwsoverzicht en de aanwezigheid van reclamebeelden op de websites die ze bezoeken.

     

  • Hoe praat je er thuis over?

    • Toon interesse in de communicatiemiddelen die je kind gebruikt. Waag je er zelf ook eens aan: maak je eigen profiel aan op de websites en applicaties die je kind gebruikt. Vraag je kind om hulp en uitleg. Het is de beste manier om dit onderwerp op een positieve manier te bespreken. Surf samen naar het profiel van je kind, praat erover, vraag naar de trends en hypes van het moment ... en profiteer ervan om duidelijke afspraken te maken over het gebruik van sociale netwerken.
    • Kijk samen met je kind na of zijn/haar profiel enkel zichtbaar is voor vrienden of voor iedereen. Stel het profiel zo in dat het enkel zichtbaar is voor een bepaalde groep personen.
    • Leer je kind om op zijn profiel enkel een minimum aan persoonlijke informatie te zetten.
    • Noop je kind tot voorzichtigheid in het posten van foto's van zichzelf. Te uitdagende foto's zouden wel eens mensen met slechte bedoelingen kunnen aantrekken. Voor ze foto's van andere mensen online zetten, moeten ze die trouwens om hun toestemming vragen.
    • Leer je kind om misbruik te melden aan de moderatoren van de website.
    • Praat over het recht op afbeelding en stimuleer je kind om het toe te passen door indien nodig te vragen dat een vervelende foto wordt verwijderd. Moedig het aan om dit recht ook voor anderen te respecteren en vrienden te vragen of het foto's met hen erop mag posten.

     

    Ouders op Facebook: vriend zijn met je kind?

    Veel ouders stellen zich die vraag. Een vriend van je kind zijn op Facebook kan interessant zijn wanneer je kind nog heel jong is, want zo kun je het begeleiden en leren het internet op een veilige manier te gebruiken. Oudere kinderen zien dit eerder als een manier om hen te controleren. Als je kind geen vriend met je wil zijn op Facebook, dan zul je die keuze moeten respecteren. Want als ouder heb jij een andere relatie met je kind dan zijn vrienden, net als in het echte leven. De sociale netwerken gebruiken om je kind te bespieden of te controleren, zal het vertrouwen alleen maar schaden.

  • Hoe praat je er thuis over?

    • Toon interesse in de communicatiemiddelen die je kind gebruikt. Waag je er zelf ook eens aan: maak je eigen profiel aan op de websites en applicaties die je kind gebruikt. Vraag je kind om hulp en uitleg. Het is de beste manier om dit onderwerp op een positieve manier te bespreken. Surf samen naar het profiel van je kind, praat erover, vraag naar de trends en hypes van het moment ... en profiteer ervan om duidelijke afspraken te maken over het gebruik van sociale netwerken.
    • Kijk samen met je kind na of zijn/haar profiel enkel zichtbaar is voor vrienden of voor iedereen. Stel het profiel zo in dat het enkel zichtbaar is voor een bepaalde groep personen.
    • Leer je kind om op zijn profiel enkel een minimum aan persoonlijke informatie te zetten.
    • Noop je kind tot voorzichtigheid in het posten van foto's van zichzelf. Te uitdagende foto's zouden wel eens mensen met slechte bedoelingen kunnen aantrekken. Voor ze foto's van andere mensen online zetten, moeten ze die trouwens om hun toestemming vragen.
    • Leer je kind om misbruik te melden aan de moderatoren van de website.
    • Praat over het recht op afbeelding en stimuleer je kind om het toe te passen door indien nodig te vragen dat een vervelende foto wordt verwijderd. Moedig het aan om dit recht ook voor anderen te respecteren en vrienden te vragen of het foto's met hen erop mag posten.

     

    Ouders op Facebook: vriend zijn met je kind?

    Veel ouders stellen zich die vraag. Een vriend van je kind zijn op Facebook kan interessant zijn wanneer je kind nog heel jong is, want zo kun je het begeleiden en leren het internet op een veilige manier te gebruiken. Oudere kinderen zien dit eerder als een manier om hen te controleren. Als je kind geen vriend met je wil zijn op Facebook, dan zul je die keuze moeten respecteren. Want als ouder heb jij een andere relatie met je kind dan zijn vrienden, net als in het echte leven. De sociale netwerken gebruiken om je kind te bespieden of te controleren, zal het vertrouwen alleen maar schaden.

  • Waar moet je op letten?

    Wanneer jongeren chatten met mensen die ze niet kennen, hebben ze de neiging die mensen te snel te vertrouwen. Voor jongeren heeft 'iemand kennen' een heel andere betekenis dan voor een volwassene. Jongeren geven veel sneller hun vertrouwen en denken dat ze iemand kennen zodra ze vijf minuten met elkaar hebben gechat. Dat maakt ook dat ze snel persoonlijke informatie of geheimen delen.

    Zo gebeurt het dat internetgebruikers via de webcam ongepaste, erotische of andere beelden te zien krijgen in plaats van het gezicht van hun gesprekspartner.

    Ook kan je gesprekspartner met de software van de webcam je fotograferen of filmen zonder dat je dat weet. Die foto's of filmpjes kunnen daarna op het internet worden gezet. Het gebeurt dat erotische foto's en filmpjes gemaakt door en met minderjarigen op die manier worden verspreid.

    Wat moet je als ouder dan doen?

    • Hoe en met wie praat je kind online? Toon belangstelling. Neem af en toe samen met je kind zijn/haar vriendenlijst door. Vergeet niet dat een lange vriendenlijst 'cool' is voor een jongere. Goed om te weten: jongere kinderen chatten liever met personen die ze in het offline leven kennen.
    • Maak met je kind afspraken over de momenten waarop het kan chatten en over hoelang dit mag duren. Leg uit waar het op moet letten en wat het bij problemen moet doen. Chat zelf eens. Communiceer online om je op dit soort gesprekken voor te bereiden. Test de applicaties die zij gebruiken, zoals SnapChat, Viber, WhatsApp, …
    • Druk de affiche Veilig Chatten af en hang die in de buurt van de computer.
    • Leg je kind uit dat het zijn persoonlijke gegevens niet onbezonnen moet meedelen (voornaam, naam, gsm-nummer, adres enz.).
    • Help je kind een goed pseudoniem te bedenken als het gebruikmaakt van openbare chatboxen. Beklemtoon dat het pseudoniem geen enkele aanwijzing over zijn/haar echte naam of leeftijd mag geven. Vermijd ook suggestieve namen zoals 'sexygirl', die personen met weinig eerbare bedoelingen aantrekken.
    • Laat je kind inzien dat de virtuele wereld een schijnwereld kan zijn. De mensen in deze wereld zijn niet per se de mensen die ze beweren te zijn. Als je vijf minuten met iemand chat, is dat nog geen vriend.
    • Als je kind wil afspreken met iemand die men op een chatsite heeft ontmoet, zorg er dan voor dat het er niet alleen naartoe gaat en dat het die persoon ontmoet op een drukke openbare plaats. Leer je zoon of dochter ook om met een vertrouwenspersoon over dit soort afspraakjes te praten.
    • Leer je kind om een 'print screen' of schermafbeelding te maken als er iets vervelends gebeurt. Zo heb je bewijsstukken als er problemen van komen.
    • Vertel je kind dat hij/zij tijdens het chatten via de webcam wel eens schokkende beelden te zien kan krijgen. En vertel dat hij/zij dan altijd naar je toe mag komen.
    • Waarschuw je kind dat een webcam foto's kan nemen of kan filmen zonder dat je dat weet. Leer hij/zij om vóór de camera geen dingen te doen die hij/zij ook niet in het openbaar zou doen.

  • Digitale voetafdruk

    Net als de sporen die we in de sneeuw achter ons laten, bestaat de digitale voetafdruk uit alle sporen die wij op het internet achterlaten en die iedereen kan zien. Een bericht op een forum is bijvoorbeeld een spoor dat een internetgebruiker online achterlaat. Net als een reactie onder een foto, een klik op een banner, de ondertekening van een petitie, een open wishlist in een webshop, een reactie op een nieuwsblog, een tweet, de aanbeveling van een link, ...

    Al die activiteiten op het internet, en op de sociale media in het bijzonder (blogs, forums, sociale netwerken, micro-blogging enz.), zijn sporen die jonge en oudere internetgebruikers achterlaten, meestal zonder dat echt te beseffen. Op zich is dat niet erg. Je moet gewoon beseffen dat al die sporen er zijn. Allemaal samen vormen ze de zogenaamde digitale voetafdruk.

    Het is belangrijk dat je er met je kind over praat, zodat hij of zij weet dat het zelf een digitale voetafdruk heeft.

    Digitale identiteit

    In tegenstelling tot de digitale voetafdruk is de digitale identiteit een persoonlijk beeld van jou die je onder controle zou moeten kunnen houden. Kortom, het is het beeld dat de internetgebruiker online kenmerkt. Er is een vrijwillig aspect omdat de internetgebruiker zelf bepaalt wat hij over zichzelf wil delen op het internet.

    Dit persoonlijk beeld online wordt vooral opgebouwd op basis van de voornaamste sociale media waartoe je bijdraagt, zoals Facebook, Instagram en Twitter, via profielen of blogs.

    De digitale identiteit is wat de internetgebruiker publiekelijk van zichzelf wil tonen op het internet, via welke middelen en tools dan ook. Heel snel moeten kinderen worden geholpen met de uitbouw van een samenhangende digitale identiteit die strookt met wie ze zijn en die hun talenten onderstreept. Ze moeten leren dat ze een invloed hebben op wat mensen over hen ontdekken op het internet. En dat kan door hun online-identiteit te verzorgen.

    Digitale reputatie

    We noemen het ook wel de e-reputatie. Het is het beeld dat internetgebruikers van een persoon krijgen wanneer ze op het internet informatie over die persoon opzoeken. Je begrijpt onmiddellijk dat de digitale reputatie grotendeels afhangt van de digitale voetafdruk en identiteit. Maar dat is niet het enige ...Het zijn de reacties op Twitter, de info op je Facebook-profiel, de muziek die je beluistert op Spotify, de filmpjes die je op YouTube zet of de foto's op Instagram die je e-Reputatie een bepaalde richting uitsturen.

    Het spreekt voor zich dat de digitale reputatie van jongeren ook afhangt van een andere factor, eentje waarop ze weinig vat hebben: wat anderen (familie, vrienden, leerlingen, ...) over hen publiceren op het internet. Denk maar aan een tag in een foto, een gedeelde reactie, een grapje, ...

    Die digitale reputatie is dus de manier waarop mensen naar een persoon kijken, gebaseerd op wat het internet over ze onthult. Ze kan goed zijn, maar ook slecht. Ze kan overeenkomen met het beeld dat je van jezelf wilt geven, of niet.

    Het is dus belangrijk dat je je kinderen aanspoort om regelmatig eens te kijken welke resultaten er verschijnen wanneer ze hun naam in een zoekmachine zoals Google ingeven. Een belangrijke reflex om je e-reputatie in de gaten te houden!

    Leer je kinderen al heel vroeg om hun digitale voetafdruk onder controle te houden, hun digitale identiteit te verzorgen en af en toe hun digitale reputatie na te kijken.
  • Wat zijn de positieve aspecten?

    De sociale netwerken bulken van de voordelen waar jonge of minder jonge internetgebruikers van kunnen genieten. Het zijn heuse geïntegreerde communicatiediensten. Communicatie, ontspanning, vrienden, vriendengroepjes op basis van interesses, hobby's, de uitwisseling van foto's en info, de planning van evenementen, sociaal engagement, ... De voordelen van de sociale netwerken zijn eindeloos. Ze geven het gevoel deel uit te maken van een gemeenschap van personen die iets delen. Ze scheppen talloze socialisatiemogelijkheden voor het persoonlijke en werkleven. Voor jongeren is hun profiel in zekere zin het bewijs van hun identiteit op het internet en van hun sociale erkenning. Het aantal 'likes', gekregen reacties en vrienden zeggen meteen iets over hun populariteit. Tegelijk geven ze hen ook de mogelijkheid om een positief beeld van zichzelf te scheppen. Er zijn ook veel mensen die de sociale media gebruiken om hun talenten te tonen, creatief te zijn of een goed doel te steunen.

    En de risico's?

    Een verstandig gebruik van de sociale netwerken gaat gepaard met waakzaamheid, en dan vooral wat de volgende aspecten betreft:

    • Vaak zetten jongeren ondoordacht te veel informatie in hun profiel (naam, voornaam, adres, telefoonnummer enz.). Die informatie kan echter tegen hen worden gebruikt. Zie onze rubriek 'Privacy'.
    • Cyberpesten via de profielen. Zie onze rubriek 'Cyberpesten'.
    • Gerichte reclame: ondernemingen maken profielen aan om hun producten aan te prijzen onder jongeren. Vandaar de overvloed aan reclame op deze websites.
    • Het copyright en de auteursrechten verplichten iedereen die een logo wil gebruiken om daarvoor toestemming te vragen aan de betrokken organisatie of onderneming. Dat geldt ook voor teksten of gedichten die op verschillende websites werden gevonden. Jongeren verzaken vaak aan die verplichting.
    • Iedereen heeft een 'recht op afbeelding'. Dit is het recht dat iedereen heeft om te beslissen of een foto of filmpje waarin hij/zij herkenbaar voorkomt al dan niet mag worden gepubliceerd. Jongeren zetten op het internet vaak foto's van hun vrienden om bijvoorbeeld te tonen wat ze tijdens het weekend hebben gedaan. Toch moeten ze de betrokken personen daarvoor om toestemming vragen. Zie onze rubriek 'Recht op afbeelding'.

    Kun je verslaafd geraken aan Facebook?

    Goed nieuws: je wordt niet lichamelijk verslaafd van de sociale netwerken. Maar je bent natuurlijk wel nieuwsgierig naar de reacties van vrienden. Het is meer de schrik om iets te missen die jongeren op de sociale netwerken houdt. Maar hoewel Facebook populair blijft bij kinderen en tieners zien we toch dat deze reus aan populariteit verliest. Wordt dit sociale netwerk steeds minder cool?  Het probleem met Facebook is de interface, die te ingewikkeld is en vooral te vol zit met ouders, die tieners beroven van de vrijheid die ze zo nastreven op de netwerken. De vele reclameboodschappen en bedrijven jagen tieners ook weg van deze webreus, in de richting van alternatieven die met de gsm vaak vlotter toegankelijk zijn.

    De sociale netwerken en de gsm ... Wat verandert dit?

    Het gaat sneller. Smartphones en tablets versterken de directheid in het gebruik van de sociale netwerken: een foto of filmpje wordt onmiddellijk gedeeld of van commentaar voorzien. Die snelheid vergroot de spontaniteit, vergemakkelijkt de communicatie en versterkt de vreugde van een moment, maar ze verhindert jongeren ook om wat afstand te nemen of even na te denken, wat nodig is voor je iets online zet. Hoewel snelheid verleidelijk is, zouden jongeren beter eerst nadenken voor ze iets posten. Want eenmaal een foto op het internet staat, zal die er nog heel lang blijven ...

    Bekijk de video!

    Enkele cijfers als aandachtspunten

    1 profiel op 4 van de minderjarige Belgische Facebook-gebruikers is voor iedereen zichtbaar. Leer kinderen en tieners hun privacyinstellingen op sociale netwerken te optimaliseren.

    'Denk na voor je iets post' is een tip om wijd te verspreiden onder jonge gebruikers van sociale netwerken.

    In België is 40% van de 9-12-jarigen ingeschreven op een sociale website. Het hen verbieden heeft geen zin, want ze zullen sowieso wel manieren vinden om er stiekem op te geraken. Het is belangrijk dat je de dialoog openhoudt. Ze begeleiden in hun ontdekking van de sociale netwerken om je te verzekeren dat ze geen risicoverdrag vertonen, blijft de beste strategie.

    Toon hoe dan ook belangstelling voor wat je kinderen op sociale netwerken doen. Amuseer je samen, maak plezier. Zo is het gemakkelijker om dit onderwerp op een positieve manier te bespreken.
  • Wat is dat precies, het recht op afbeelding?

    Het recht op afbeelding is ieders recht om een beslissing te nemen over zijn afbeelding en deze te kunnen beheren. Concreet geeft dit recht een persoon de mogelijkheid om zich, op basis van de naleving van de privacy, te verzetten tegen de publicatie, verspreiding of het al dan niet commerciële gebruik van zijn/haar afbeelding.

    Vóór elke publicatie van een foto, in papieren of elektronische vorm, moet de verspreider daarvoor de toestemming van de betrokken persoon hebben. Die persoon moet duidelijk herkenbaar zijn op het medium in kwestie.

    Het best nog vraag je de toestemming aan die persoon alvorens je de foto neemt, want het nemen van de foto op zich is helemaal niet hetzelfde als een stilzwijgende toestemming.

    Vóór je bepaalde afbeeldingen gebruikt, moet je natuurlijk zeker zijn dat ze niet zijn beschermd door het auteursrecht.

    En op het internet?

    Het recht op afbeelding geldt uiteraard ook op het internet.

    Enerzijds is het belangrijk dat je, vóór de publicatie van een foto online, zeker bent dat de personen die op de foto duidelijk herkenbaar zijn het goed vinden dat je die afbeelding verspreidt.

    Anderzijds is het recht op afbeelding een instrument voor de bescherming van de privacy dat je kunt inroepen voor de verwijdering van foto's waarvoor de betrokken personen vooraf geen toestemming hadden gegeven.

    Het is dus belangrijk dat je jongeren leert om dat recht op afbeelding te gebruiken: eerst door te verzekeren dat ze instemmen met de foto's van hen die online circuleren, en vervolgens door ze te stimuleren om hun vrienden om toestemming te vragen voor ze een foto met hen erop publiceren.

    Hoe laat ik een foto van Facebook verwijderen?

    Vraag de vriend(in) eerst om die foto weg te halen. Als die weigert, kun je de foto melden aan Facebook door op ‘Opties’ en ‘rapporteren’ te klikken. De betrokken tiener kan die foto zelf melden door op de meldingslink onder de foto te klikken.

    We raden ook aan om, in alle gebruikersprofielen van de sociale netwerken, de optie identificatietoestemming (tag) te activeren. Je vindt die in de privacyinstellingen.

    En als het om mijn kinderen gaat?

    Zelfs als de minderjarige 'handelingsbekwaam' wordt geacht, is een schriftelijke en ondertekende toestemming van de wettelijke vertegenwoordigers van het kind nodig voor de verspreiding of publicatie van een afbeelding, zelfs in de schoolkrant!

    En ik? Mag ik foto's van mijn kinderen publiceren?

    Wettelijk zijn ouders niet verplicht om hun kinderen om toestemming te vragen voor ze een foto van hen publiceren ... Maar als je ze goede reflexen wilt bijbrengen, is het misschien toch geen slecht idee om eerst naar hun mening te vragen. Je kinderen zullen het gebaar op prijs stellen en gaan beseffen dat het recht op afbeelding in jouw ogen als ouder een belangrijke waarde heeft.

    Ik deel het hoederecht over mijn kinderen met hun moeder, want ik ben gescheiden. Mag ik foto's van mijn kinderen op mijn Facebook-profiel zetten?

    Het recht op afbeelding geldt voor alle wettelijke verantwoordelijken. In het geval van co-ouderschap vraag je dus het best toestemming aan de andere ouder voor je foto's van de kinderen online zet.

    Zijn er uitzonderingen?

    Soms heb je geen toestemming nodig. De voornaamste voorbeelden zijn die van foto's genomen op openbare plaatsen, foto's van een mensenmassa of van publieke personen.

  • Hoe werken die filters?

    Filtersoftware doet het volgende:

    • ofwel de toegang verhinderen tot websites die op een 'zwarte lijst' staan, opgesteld door de uitgever van de software of de gebruiker zelf
    • ofwel adressen of inhoud blokkeren die ongewenste woorden bevatten (filtering op basis van trefwoorden)
    • ofwel geven ze enkel toegang tot bepaalde websites die de gebruiker heeft gekozen, volgens het omgekeerde principe van de zwarte lijst: de 'witte lijst' die de opgegeven websites toelaat. Natuurlijk beperkt deze optie de toegang tot het internet aanzienlijk.

    Deze software kan worden gebruikt in besturingssystemen (OS, Windows, Linux,…), maar ook in de browsers 
    (Explorer, Chrome, Safari, Firefox,…).

    Filtersystemen zitten nu trouwens ook in software en andere apparaten dan de computer (tablets, smartphones, gameconsoles, digitale tv,…).

    Werken ze echt?

    Hoewel je met filters ongewenste inhoud zoals reclame kunt blokkeren, zijn ze nooit 100% doeltreffend. Er is geen enkele technische barrière die kan voorkomen dat kinderen op ongepaste inhoud stuiten. Op het internet, terwijl ze profielen aanmaken of films downloaden, kunnen jongeren pornografische, racistische of gewelddadige inhoud tegenkomen. Een goede begeleiding is dus essentieel. Ook surfen kinderen tegenwoordig overal: op school, in de bibliotheek, bij de grootouders, in de openbare ruimte, via hun smartphone of tablet, op het openbaar vervoer... Kortom, echt overal! De toestellen die ze gebruiken zijn niet noodzakelijk uitgerust met filters. Er is ook geen enkele filter die interacties tussen internetgebruikers kan controleren, blokkeren of beperken. Denk maar aan gesprekken in een chatbox, nieuwe ontmoetingen en de publicatie van filmpjes. Filters zijn tot slot geen onoverkomelijke obstakels. Je kunt ze ook probleemloos verwijderen. Op dat vlak is de creativiteit van sommige jongeren werkelijk grenzeloos. 

    Filtersystemen op school, jeugdhuis of bibliotheek,...?

    Het computerpark van de organisatie wordt intensief gebruikt en moet dus goed zijn beschermd. De machines moeten om te beginnen worden voorzien van sterke anti-spamsoftware en firewalls. En dan stelt zich onvermijdelijk de vraag van filtersystemen. De computers worden immers gebruikt door jonge mensen, in een vrijetijds- of schoolcontext. Het al dan niet installeren van filters moet het resultaat zijn van een beslissing binnen de organisatie, en moet deel uitmaken van de globale visie van de organisatie op de webmedia.

    Wat zijn de alternatieven? 

    In sommige gevallen kan een filter een oplossing bieden voor jonge kinderen om hen te beschermen tegen toevallige pornografische of gewelddadige beelden. Maar geen enkele filter kan het vertrouwen, de opvoeding en de dialoog tussen kinderen en ouders vervangen. De ultieme internetfilter start met de band tussen volwassenen en kinderen. De bestaande internetfilters, ook wel Content-Control Systems genoemd, zijn enkel software-gereedschap en vervangen het ouderlijk toezicht niet.

    Wat zijn dan de alternatieve of aanvullende oplossingen? Zorg om te beginnen dat je pc een plaatsje krijgt in een gemeenschappelijke ruimte én zorg daarnaast ook voor de nodige interesse in de internetactiviteiten van uw kroost. Aangezien kinderen zo goed als overal en via verschillende media online kunnen, is de regel van de gemeenschappelijke ruimte op lange termijn niet houdbaar. Ook omdat ze al vlug wat ouder worden en meer nood zullen hebben aan wat privacy. Op dat moment is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken en een open dialoog te stimuleren. 

    Samengevat 

    Leg uit aan je kind(eren) wat de bedoeling is van dergelijke 'internet'filters. Wijs hen erop dat het gebruik ervan belangrijk is om bepaalde online content te vermijden. Leg uit dat je dit doet om te vermijden dat ze bepaalde informatie of beelden te zien krijgen. Men mag het niet zien als een soort van 'straf', maar als een constructieve stap in het vertrouwensproces.

     

  • Net zoals het veel tijd en energie kostte om onze kinderen te leren fietsen en op de verkeersrisico's te wijzen, vraagt het sensibiliseren rond veilig internetten eveneens aandacht en energie. Geen enkel technisch controlesysteem of filter kan immers ooit de plaats innemen van de dialoog, de opvoeding en het vertrouwen die nodig zijn om jongeren verantwoordelijkheid bij te brengen wat zijn internetgebruik betreft.

    Nu het internet alomtegenwoordig is, kan en mag je het onmogelijk verbieden of beknotten. Maar het is wel zinvol om een duidelijk kader te scheppen, met nauwkeurige en realistische grenzen.

    Stel jezelf enkele vragen voor je dit kader schept, zoals:

    • Wat doet mijn kind online en waarom?
    • Met wie praat hij/zij? Met vrienden of met mensen die hij/zij nooit heeft gezien?
    • Wat speelt hij/zij? Wat zijn de mogelijkheden en risico's van deze games? Welke leeftijdsgrens staat erop?
    • Hoe ga je om met de invloed van broers en zussen?
    • Op welke sociale netwerken is hij/zij actief? Is hij/zij daar oud genoeg voor?
    • Waarom zijn de meeste sociale netwerken verboden voor kinderen jonger dan 13 jaar?
    • Moet ik 'vriend' worden met mijn kind op Facebook?
    • Ben ik zijn/haar vertrouwenspersoon als er op het internet problemen opduiken? Heeft hij/zij iemand om mee te praten?
    • Kan mijn kind zijn/haar online leven beschermen? Beseft hij/zij dat het internet een openbare plaats is?
    • Hoe ga ik reageren als mijn kind ongepaste inhoud ziet? Hoe praat ik er met hem/haar over?
    • Heb ik mijn kind geleerd om te reageren als hij/zij online plots te maken krijgt met iets dat hem/haar van streek brengt?
    • Hoe kan ik hem/haar kritisch maken tegenover de informatie die op het internet circuleert en de personen die hij/zij ontmoet?
    • Wanneer het om gevoelige onderwerpen zoals seksualiteit gaat, weet mijn kind dan waar hij/zij informatie vindt die overeenstemt met mijn waarden?

    Die vragen beantwoorden, zal je helpen het internet een plaats te geven in je gezin, in een positieve sfeer van dialoog en begeleiding.

    Ook respect voor jezelf en anderen moet centraal staan in deze oefening.

    Tools

    Bekijk ons animatiefilmpje 'Charlotte' voor een moment van interactie met je kinderen online.
    Ontdek het opleidingsprogramma 'Veilig Online’ dat Child Focus ontwikkelde voor ouders en grootouders, over veilig surfen voor kinderen en tieners.
    Maak gebruik van onze 'conversation starters' om het internet op een luchtige manier te bespreken.
  • Ik beloof …

    • Enkel te surfen op websites waar ik naartoe mag gaan, of aan mijn ouders toestemming te vragen om naar een nieuwe website te gaan.
    • Niet langer dan toegelaten of buiten de afgesproken momenten te surfen (van … u. tot … u. x keer per week).
    • Op het internet geen persoonlijke informatie (naam, voornaam, adres, telefoon, e-mail, naam van mijn school, van mijn sportclub, …) over mezelf of iemand anders te onthullen.
    • Op het internet geen foto's of filmpjes van mezelf of iemand anders te zetten zonder eerst voorafgaande toestemming te vragen.
    • Mijn ouders te waarschuwen als ik een afbeelding, filmpje of boodschap tegenkom dat me stoort of schokt.
    • Niet af te spreken met een persoon die ik via het internet heb ontmoet zonder mijn ouders daarover in te lichten en er samen met iemand anders naartoe te gaan, overdag, op een openbare plaats waar nog andere mensen zijn.
    • Niemand te beledigen op het internet.
    • Nooit mijn wachtwoord te geven, zelfs niet aan mijn beste vrienden.
    • Geen illegale inhoud te downloaden (muziek, films, …).
    • Een aankoop op het internet of via mijn gsm eerst te bespreken met mijn ouders.

    Ondertekend door alle leden van het gezin.

    Afhankelijk van de leeftijd van het kind en zijn activiteiten online kan de inhoud er anders uitzien.

    Tools

    Ontdek het opleidingsprogramma 'Veilig Online' voor ouders en grootouders, over veilig surfen voor kinderen en tieners 
  • Wederzijds respect is een hoeksteen in onze relaties met anderen, en dat zowel online als offline. Het internet geeft vaak een vals gevoel van anonimiteit. Jongeren durven er dan ook meer dan 'in het echte leven'. En dat is vooral het geval als het om cyberpesten gaat, waar ze verder durven gaan zonder te beseffen hoezeer hun daden kunnen kwetsen. Maak je kinderen duidelijk dat het internet ook geen garantie op anonimiteit biedt. Zelfs e-mails die met een anoniem e-mailadres worden verstuurd, zijn traceerbaar.

    Twee gemakkelijk te onthouden gulden regels van de Netiquette (= onze online-gedragsregels) plaatsen respect centraal:

    • Doe op het internet niet wat je in het echte leven ook niet zou doen
    • Behandel anderen op het internet niet zoals je zelf niet behandeld zou willen worden

     

  •  

    Praat met je kinderen over het gebruik van het internet. Bespreek wat ze er doen en wat ze er ontdekken. Deel ook je eigen ervaringen. Zo weten ze dat je altijd openstaat voor een gesprek. Die dialoog schept ook vertrouwen. Als het nodig is, zullen ze zich gemakkelijker eerst tot jou richten. Probeer zo open, zo positief en constructief mogelijk met ze te praten.

    Doe met het gezin leuke dingen op het internet. Communiceer online met elkaar. Amuseer je! En wees niet bang. Speel samen met apps die ze leuk vinden, bekijk hun favoriete filmpjes, raadpleeg en vergelijk samen de informatie op nieuwe websites, ... Zo toon je dat je niet oordeelt over wat ze online doen. Ze zullen dan ook meer geneigd zijn om spontaan naar jou toe te komen als er problemen zijn. Het is dan ook gemakkelijker om zinvolle regels op te stellen, omdat je de websites die ze gebruiken, kent.

    Maak duidelijke afspraken over het gebruik van de 'schermpjes'. Hoelang per dag mogen ze op het internet en om wat te doen? Wanneer? Spreek na afloop van het gesprek eventueel af dat je in de buurt blijft wanneer je kind surft. En waarom stel je samen geen gezinscontract voor het internetgebruik op, dat alle leden van het gezin ondertekenen en dat je in de buurt van de computers legt? 

    Het internet mag in geen geval een taboe worden in het gezin.

    Observeer je kind en de manier waarop het reageert als er online problemen voorvallen. Herinner het er regelmatig aan dat je er bent voor hem/haar. Zeg het dat het zich helemaal niet moet schamen om met jou of een leerkracht te praten over iets dat hem/haar van streek brengt. Integendeel, je zou zelfs trots zijn!

    Leer ze hoe ze in het geval van problemen moeten reageren of werk samen reactiestrategieën uit: een schermafbeelding maken, praten met een vertrouwenspersoon, een inhoud melden, een programma afsluiten, …

    Als je je ongemakkelijk voelt om over bepaalde onderwerpen te praten, zorg er dan voor dat je kind toegang heeft tot de gewenste informatie.

    Kinderen denken vaak dat alles wat op het internet staat waar is. Leer ze dat niet alle informatie betrouwbaar is en dat ze deze moeten analyseren en vergelijken. Moedig je kind aan om kritisch om te gaan met het internet en de informatiebronnen te controleren. Leer het dat het belangrijk is om twijfels en vragen met jou of een leerkracht te bespreken.

    Leg verbanden met het offline leven als je over het internet praat. Dingen die je kinderen in het echte leven nooit doen, mogen ze ook niet doen op het internet! Breng kinderen wederzijds respect bij. Het internet schept een vals gevoel van anonimiteit. Jongeren durven meer op het web omdat ze niet zien hoe anderen reageren.

    Maak een e-mailadres voor het gezin aan en gebruik dat voor games en apps.

    Voor kleine kinderen kun je het 'Veilig Internet Gezinspakket' te  gebruiken om te praten over veilig surfen. Voor tieners is er de fiche met tips en ideetjes  om een open en complexloos gesprek over dit onderwerp te openen.

  • Het is belangrijk dat je verslaving (een echte afhankelijkheid) niet verwart met een overdreven internetgebruik (een problematisch gebruik). Wetenschappers zijn het nog niet eens over de definitie van het concept cyberverslaving. We spreken dan ook van een problematisch internetgebruik.

    Het aantal uren dat iemand voor de computer doorbrengt, zegt uiteraard veel over het overdreven karakter van het internetgebruik. Maar meer nog zijn een sociale breuk en een opvallende verandering in het gedrag duidelijke tekenen van een problematisch gebruik. De afhankelijkheid vertaalt zich geleidelijk in de nood om steeds meer tijd voor de computer door te brengen, zonder ermee te kunnen ophouden. Dat gaat sowieso ten koste van andere bezigheden. Maar de afhankelijkheid gaat ook gepaard met psychologische veranderingen en humeurigheid. Denk maar aan een leeg gevoel, agressiviteit, leugens enz. Die duik in de virtuele wereld is vaak een vlucht uit een moeilijke realiteit. Het is zelden toe te schrijven aan de webtechnologieën zelf.

    Zolang je kind zijn andere activiteiten niet verwaarloost, hoef je je geen zorgen te maken over de kortstondige passie van je kind voor een game of app. Dit zou over moeten gaan. De afwisseling met andere hobby's of interesses is cruciaal.

    Om de online doorgebrachte tijd in de hand te houden, zul je met je kind heel duidelijke afspraken moeten maken. Maak ze zinvol, zodat de kans groter is dat ze worden nageleefd:

    • Welke games zijn toegelaten en waarom? Probeer ze zelf eens te spelen om je beslissing te kunnen rechtvaardigen. Zo weet je wat je kinderen spelen.
    • Hoelang? Elke dag een beetje of twee keer per week?
    • Wanneer? Vóór of na het huiswerk? Vóór of na het eten?
  • Hoe voorkom je cyberpesten?

    Praat er meteen over! Wacht niet tot het probleem zich stelt om te reageren. Neem liever een dagelijkse constructieve houding aan door via communicatie en dialoog een klimaat van vertrouwen te scheppen in het gezin. Dit onderwerp mag in geen geval een taboe worden. Praat erover. Interesseer je voor de activiteiten van je kind online en toon het de technische hulpmiddelen die bestaan om het te beschermen. Als jij niet weet hoe dit moet, dan mag je er zeker van zijn dat je kind het wel weet. Vraag je kind het te tonen.

    Zeg het dat je bij problemen altijd voor hem/haar klaarstaat, dat jij de aangewezen persoon bent om mee te praten en dat je niet zult oordelen.

    Maar uiteraard is er geen gulden regel. Elke situatie is uniek en elk kind is uniek. De aanpak zal dus verschillen. Spoor je kind aan om zowel online als in het echte leven respect voor anderen te tonen, en geen informatie te publiceren die verkeerd kan worden opgevat.

    Hoe reageer je op cyberpesten?

    Ga, als er zich iets voordoet, niet meteen op zoek naar de schuldige, maar focus je op het welzijn van je kind. Zoek samen naar een manier om een einde te maken aan het pesten. Een kind dat gepest wordt, kent de dader vaak, ook al verschuilt die zich soms achter een anoniem profiel. Je kunt een bemiddelaar inschakelen om de pester te sensibiliseren en ervoor te zorgen dat er maatregelen worden genomen om de situatie recht te zetten. Maak gebruik van de technische middelen om de pester te blokkeren en hem/haar te melden op het gebruikte netwerk. Je kunt ook vragen dat de inhoud wordt verwijderd, ofwel aan de persoon die hem plaatste, ofwel rechtstreeks aan het netwerk.

      

     

    Infofiche cyberpesten - ©Mediawijs

     

  • Waarom is Facebook verboden voor kinderen jonger dan 13 jaar?

    Facebook is gevestigd in de Verenigde Staten en moet dus de nationale wetgeving naleven. De COPPA (Children's Online Privacy Protection Act – 1998) is een Amerikaanse wet die bepaalt dat een onderneming geen gegevens van minderjarigen jonger dan 13 jaar voor commerciële doeleinden mag gebruiken zonder toestemming van de ouders.

    In werkelijkheid zijn talloze kinderen van twaalf jaar of nog veel jonger actief op dit sociaal netwerk, ondanks het feit dat ze niet de vereiste leeftijd hebben. Van de jongeren die regelmatig inloggen, zou 25% tussen 9 en 10 jaar zijn. Dit cijfer blijft maar groeien, tot 83% voor 13-14-jarigen.

     

    Mijn kind is jonger dan 13 jaar en wil een Facebook-profiel. Wat moet ik doen?

    Sommige kinderen jonger dan 13 jaar dromen van een Facebook-account, omdat hun grote broer of vriendjes op school dat ook hebben. Als ouder sta je dan voor een dilemma: ofwel stem je ermee in je kind te registreren en dus ook te liegen over zijn leeftijd. Ofwel weiger je omdat je de gebruiksvoorwaarden van Facebook niet wilt schenden, met het risico dat je kind achter je rug zelf een account opent. Het is belangrijk dat je er vooraf op een open manier over kunt praten en dat de registratie het resultaat is van een beslissing die je samen hebt genomen. Maar er bestaan ook leuke alternatieven voor jonge meisjes en jongens die op een sociaalnetwerksite willen. Ketnet is hier een mooi voorbeeld van. Neem eens een kijkje en maak samen een Ketprofiel aan! 

    Hoe help ik mijn kind?

    Maak samen een account aan en vestig de aandacht van je kind op de voordelen en risico's van het gebruik van sociale netwerken. Neem de tijd om de privacyinstellingen door te nemen. Maar niet om samen het profiel te maken. Dit zal je kind aanmoedigen om zich al vanaf zijn eerste stappen op de sociale netwerken verantwoord en verstandig te gedragen. Sensibiliseer je kind om online niet te doen wat het ook in het echte leven nooit zou doen, en vooral om niet te veel persoonlijke informatie te delen. De jongste kinderen hebben de neiging om alles te willen, en soms te veel te delen. Stimuleer de kritische geest van je kinderen al op jonge leeftijd, zodat ze zich de juiste vragen stellen wanneer ze via deze platformen met anderen communiceren.

     

  • Maar hoe zit dat met de privacy?

    Je privacy beschermen wil vooral zeggen dat je niet TE VEEL informatie deelt of verspreidt. 11% van de jongeren die actief zijn op een sociaal netwerk heeft nog altijd de neiging om zijn adres of telefoonnummer op zijn profiel te zetten. Een profiel dat, in één geval op vier, voor iedereen toegankelijk is.

    Kritische geest en persoonlijke gegevens

    Is het te mooi om waar te zijn? Dan is het misschien ook niet waar. Je kunt op het internet een schat aan betrouwbare en leerrijke informatie terugvinden. Maar je kunt ook valse informatie tegenkomen ... Sensibiliseer je kinderen om zich af te vragen of wat ze online lezen wel klopt. Moet ik mijn persoonlijke informatie echt in een wedstrijdformulier zetten om een tablet te winnen? Om je kind bewust te maken van wat persoonlijke gegevens zijn, kun je vergelijkingen maken met het echte leven: “Zou jij in een druk winkelcentrum rondlopen met een bord waarop je adres en telefoonnummer staan? Nee, toch? Geef die informatie dan ook niet aan eender wie en zet ze niet eender waar op het internet.”

    Hoe sensibiliseer ik mijn kind om zijn privacy online te beschermen?

    De bescherming van je privacy begint met een analyse van de toegankelijkheid van het profiel: wie kan wat zien? Via de privacyinstellingen kun je het profiel minder zichtbaar maken. Klik hier om te ontdekken hoe je de privacyinstellingen aanpast. Denk samen met je kind na over het begrip 'vriendschap online'. Leg verbanden met het echte leven: er zijn mensen met wie je een betere band hebt dan met anderen, net zoals in het echte leven. Help je kind om zijn vrienden in te delen volgens de gemeenschappelijke noemer die ze verbindt: school, familie, hobby's, ... Zo kan het nadien de zichtbaarheid voor elke vriendengroep afzonderlijk bepalen.

    Leg je kind ook uit wat het recht op afbeelding is, en hoe belangrijk het is om dat te respecteren. Je kind heeft het recht om al dan niet in te stemmen met de verspreiding van zijn foto. Dit kan immers een invloed hebben op zijn e-reputatie.

    Persoonlijke gegevens worden beschermd volgens het wettelijk kader. De wet bepaalt dat iedereen het recht heeft op respect van zijn privacy, binnen de grenzen die werden vastgelegd in de Belgische Grondwet, artikel 22Lien externe). Deze wet beschermt de gebruikers en verzekert dat persoonlijke gegevens niet worden misbruikt. De bescherming van de privacy komt ook ter sprake online en op de sociale netwerken. Via zijn inschrijving op een platform aanvaardt de gebruiker de gebruiksvoorwaarden waaronder deze over het gebruik van persoonlijke gegevens. Daarom is het zo belangrijk om die informatie te lezen en jongeren bewust te maken van de persoonlijke informatie die ze delen.

    Voorzichtigheid in de verspreiding van persoonlijke gegevens en een regelmatige controle van wat anderen over ons posten, blijven de beste bescherming van de privacy.

    • Spoor je kind aan om na te denken voor het iets post en zijn imago online regelmatig te controleren door zijn naam in te geven in zoekmachines.
  • Hoe reageer je als ouder als je kind een ongepaste inhoud heeft gezien (gewelddadige beelden, pornografie  ...)?

    Kinderen kunnen worden geconfronteerd met ongepaste inhoud. Dat kan gaan van geschreven informatie (websites die aanzetten tot racisme of haat) tot choquerende beelden (porno, geweld enz.). Het gebeurt wel eens dat kinderen bewust op zoek gaan naar dit soort websites, maar soms komen ze die ook per ongeluk tegen. Spreek in dit geval openlijk over wat ze hebben gezien, en beklemtoon waarden zoals respect voor anderen. Zo geef je kinderen de kans om openlijk vragen te stellen over een situatie.

    Je kunt de inhoud die je op het platform zag ook melden.

    Hoe sensibiliseer je je kinderen?

    Positieve communicatie en opvoeding blijven de beste strategie. Praat regelmatig met je kinderen over wat ze op het internet doen en over de manier waarop ze dingen ontdekken. Deel ook je eigen ervaringen. Zo weten ze dat je altijd openstaat voor een gesprek en smeed je een vertrouwensband. Moedig hen aan om naar jou toe te komen als ze onaangepaste en storende dingen tegenkomen. Als het nodig is, zullen ze zich dan ook gemakkelijker eerst tot jou richten.

    Om kinderen te beschermen tegen schadelijke inhoud op het internet installeer je het best samen een filter. Maar dan nog ... Filters zijn niet altijd betrouwbaar. Hoewel ze pornografische websites doeltreffend blokkeren, scoren ze minder goed waar het andere schadelijke inhoud betreft ... Terwijl ze op avontuur gaan in virtuele werelden, spelletjes spelen, sociale netwerken gebruiken met hun gsm of films downloaden, kunnen je kinderen nog altijd pornografische, racistische of gewelddadige inhoud tegenkomen. Filters hebben dan geen nut meer. Installeer je een filter? Vertel dit dan aan je kind en leg uit waarom je dit doet. Je wilt immers voorkomen dat het wordt geconfronteerd met ongewenste beelden en/of informatie. Een filter kan echter nooit de dialoog of opvoeding over het gebruik van het internet vervangen.

  • Iemand ontmoeten, chatten, babbelen, spelen, plagen, versieren, “play-en” ... Jongeren maken het online allemaal mee. Tieners ontmoeten graag nieuwe mensen, horen graag andere meningen, stellen zich gemakkelijk open naar anderen toe. Via die interacties zullen ze ook hun eigen identiteit ontwikkelen. Niet anders dan in het echte leven eigenlijk... Volgens de studie EU Kids Online II zou 1 jongere op drie online reeds met een onbekende hebben gepraat. Meestal vormt een derde persoon wel een link tussen beide personen. Men zegt toch vaak dat de vrienden van mijn vrienden ook mijn vrienden zijn? Jongeren hanteren dat credo in hun contacten op het internet.

    Wat moet ik doen? Mijn kind wil iemand in het echt ontmoeten dat het online heeft leren kennen.

    Bepaal eerst of je kunt instemmen met die situatie. Laat je kind vervolgens nadenken over de echte identiteit van die andere persoon. Wie is dit echt? Is het een vriend van een vriend of een totale onbekende? Wat betekent die persoon voor je kind en waarom wil het hem/haar ontmoeten? Het is essentieel dat je kind je inlicht over zijn plannen. Maar wat je ook beslist, je kind moet absoluut de volgende 3 regels naleven:

    -iemand meenemen naar die afspraak;

    -de afspraak moet overdag en op een openbare plek plaatsvinden;

    -dit moet vooraf met een volwassen vertrouwenspersoon besproken worden

  • Er bestaan tegenwoordig heel veel verschillende netwerken. Het bekendste ervan is Facebook. Maar dat is niet het enige ... Er is Twitter, waar deelnemers korte berichten uitwisselen, maar ook Ask.fm, waarop jongeren anoniem vragen kunnen stellen.

    Sociale netwerken, communities, sociale media, ... Wat is het verschil?

    Een sociaal netwerk is een website waarop internetgebruikers met elkaar in contact kunnen komen of zich kunnen groeperen op basis van hun vriendschappen en/of gedeelde interesses, zoals muziek, passies, of zelfs hun beroep of school. De sociale netwerken vereenvoudigen de uitwisseling van informatie, foto's, filmpjes enz. binnen deze groepen.

    Het is dus echt een web, een netwerk dat zich rond een individu vormt, afhankelijk van zijn voorkeuren, smaak, interesses, ...

     We spreken vandaag ook in ruimere zin over de 'sociale media'. Die omvatten niet alleen de sociale netwerken, maar ook communities waar internetgebruikers hun mening kwijt kunnen zonder deel uit te maken van een groep. Een paar voorbeelden:
    - websites voor het delen van foto's of filmpjes, zoals YouTube of Flickr;
    - blogs zoals Skyrock;
    - opiniesites, waarvan sommige gespecialiseerd zijn: Tripadvisor voor reizen, resto.be, ...
    - wiki's, zoals Wikipedia voor de vorming van collectieve kennis. Maar er zijn nog andere initiatieven, zoals Yahoo Answers.

    Tegelijk bestaan er nu ook talloze apps waarmee jongeren voortdurend met elkaar in contact kunnen blijven. Whatsapp en Viber zijn daar maar een paar voorbeelden van.

    Maar hoe praat je daar thuis over in een positieve sfeer?

  • Maken jongeren zich geen zorgen meer om hun privacy online?

    In tegenstelling tot wat wij zouden denken, hechten jongeren nog altijd veel belang aan hun privéleven, ook al posten ze erop los.

    Jongeren delen graag foto's, van zichzelf of hun vrienden, en zetten er vooral graag reacties bij. Hun profiel is een manier om aan anderen te tonen wie ze zijn, om aan hun e-reputatie te werken. Via hun profiel onthullen ze persoonlijke informatie. Soms gebeurt dat bewust, soms onbewust.

    Moedig hen aan om goed na te denken voor ze iets posten. Wie kan deze post zien? Leg hen uit dat een vakantiefoto van hen in bikini op een netwerk voor iedereen zichtbaar is, en dat dit hetzelfde is als in bikini over straat lopen. De denkoefening moet gebaseerd zijn op een vergelijking tussen hun leven offline en online. En het virtuele leven is tegenwoordig een onderdeel van hun echte leven ...

    Drie gulden regels moeten hen helpen nadenken voor ze wat dan ook online zetten:

    • Alles wat op het internet staat, kan op een gegeven moment openbaar worden en voor heel andere dingen worden gebruikt.
    • Eenmaal iets op het internet staat, kan het daar voor altijd blijven: 'Eenmaal op het internet, altijd op het internet!'
    •  Elke inhoud die je op een profiel zet, zelfs privé, kan door iedereen worden gezien, omdat ze altijd kan worden gedeeld of gekopieerd en zo worden verspreid.

    Daarom is het zo belangrijk om je privacyinstellingen bij te werken en goed na te denken voor je iets post!

  • Wat is sexting?

    Jongeren gebruiken sociale media en andere ICT om te experimenteren op seksueel vlak: ze versturen seksueel getinte berichten/foto’s naar elkaar, ze poseren en flirten voor de webcam. Deze seksualiteitsbeleving is op zich niet problematisch. Toch zijn er bepaalde risico’s aan verbonden.

    Waarom doen jongeren dat?

    Als ouders is het vaak moeilijk te begrijpen waarom adolescenten dit doen. Jongeren kunnen verschillende redenen hebben om pikante foto’s van zichzelf door te sturen. Meestal past sexting bij het normale seksuele experimenteergedrag van jongeren binnen een relatie. Een aantal jongeren doet dit ook met volstrekte vreemden, omdat ze dit veiliger vinden. Het verzenden van de foto’s heeft dan als doel een vorm van seksuele aandacht naar zich toe te trekken en te bekijken hoe mensen hierop reageren. Soms zien we ook dat jongeren dit voor de grap of bij wijze van uitdaging onder vrienden doen.

    Wanneer wordt het problematisch?

    Veel gevallen van sexting zijn absoluut niet problematisch. De foto’s en beelden blijven immers binnen de vertrouwde omgeving waarin ze verstuurd werden en jongeren tonen voldoende respect naar elkaar toe om deze niet verder te verspreiden.

    Maar het kan ook gebeuren dat dit vertrouwen wel wordt geschonden en beelden doorgestuurd worden of zelfs online worden geplaatst.

    De ernst van de situatie zal dan afhangen van:

    • De aard van de foto’s: gaat het om foto’s in ondergoed of om seksueel expliciete beelden? Is enkel het lichaam afgebeeld of staat ook het gezicht van de persoon in kwestie erop?
    • De intentie: waarom werden foto’s gemaakt? Staat het ‘slachtoffer’ helemaal achter de initiële beelden of ging het om dwang/slechte inschatting?
    • De schaal waarop de foto’s verspreid werden: een sms’je naar één persoon of publiek op Facebook?

    Hoe reageer je als ouder?

    • Zorg dat ervoor dat je als ouder open staat voor het verhaal van je zoon/dochter. Het is inderdaad niet altijd evident om over seksuele onderwerpen te praten. Maar in dergelijke gevallen is het wel noodzakelijk om kalm te blijven en jouw kind te steunen. Vaak heeft het slachtoffer al heel wat moed bijeen verzameld vooraleer het zijn/haar verhaal vertelt.
    • Als ouder kan je eveneens een rol spelen in het verwijderen van de sexting-berichten. Help om de daders op te sporen en de verspreiding van het bericht te stoppen. 
    • Pas samen met je zoon of dochter de privacy-instellingen aan van de sociale netwerksite.
    • Wanneer een sextingbericht moeilijk te verwijderen is, neem dan contact op met de lokale politie of met Child Focus. 
    • Indien er klasgenoten of medeleerlingen betrokken zijn bij het incident, kan je best de school op de hoogte brengen. 

    Hoe praat je daar het best over met je kinderen?

    Lees alles hier.

  • Kenmerkend voor pubers is dat ze willen ontdekken wat seksualiteit is. Die zoektocht gebeurt vaak online.

    Vanaf de pubertijd gaan (sommige) kinderen actief op zoek naar porno op internet. De hormonen gieren door hun lijf en het surfen naar porno verbieden heeft dan ook weinig zin. Wanneer je je kind betrapt met het kijken naar porno, kan je het moment aangrijpen om de seksuele opvoeding (weer) eens op te pakken.

    Je kan bijvoorbeeld de eenzijdigheid die de meeste pornosites kenmerkt, bespreken: de meeste porno heeft louter aandacht voor 'de daad', zonder alles wat daarbij hoort. Ook het weinig realistische karakter, alsof elke vrouw zomaar beschikbaar is, kan je aankaarten.

    Maak je kind bewust van het feit dat seks op internet, net als seks op tv, vaak heel anders is dan in het echte leven en laat hen ook kennismaken met een aantal websites die goede informatie over seks bieden.

    Vind je het zelf niet zo gemakkelijk om een open dialoog te starten met je kind over seksualiteit? Enkele tips.

     

  • Tieners stellen seksueel gedrag als ze online zijn. Ze flirten, sturen elkaar seksueel getinte berichtjes of sexy beeldmateriaal, surfen naar pornosites...

    Ouders maken zich hier vaak zorgen over. Maar dit alles is niet abnormaal of onrustwekkend: tieners zitten op het hoogtepunt van hun seksuele ontwikkeling, wat gepaard gaat met de nodige nieuwsgierigheid en experimenten.

    Die nieuwsgierigheid en experimenten zijn ook helemaal niet negatief. Integendeel, al doende leren ze wat sociaal wel of niet acceptabel is, wat ze wel en niet willen, waar hun eigen grenzen en die van anderen liggen. Het internet biedt op dit vlak enorme voordelen, want jongeren kunnen er oefenen met relaties en gevoelens.

    Maar aan seks op internet zijn ook een aantal risico's verbonden. Daar moeten we jongeren dus over inlichten, zodat ze hier bewust mee omgaan. In dit onderdeel vind je tips over hoe je hierover met je tiener kan praten.

  • Online seksualiteit, het op zoek gaan naar informatie, beelden of ervaringen van anderen rond dit thema, is iets wat gezien de groeiende seksuele leefwereld van jongeren op die leeftijd, perfect normaal is.
    Maar aan seks op internet zijn ook een aantal risico's verbonden. Daar moeten we jongeren dus over inlichten, zodat ze hier bewust mee omgaan.

    In dit onderdeel vind je tips waarvan je handig gebruik kan maken als je een gesprek met je kind wil aanknopen omtrent seksualiteit en internet.

    Hoe pak ik dit aan?

    • Raadpleeg het Vlaggensysteem van Sensoa, een erg bruikbare tool die je even doet stilstaan bij wat ‘normaal’ en ‘grensoverschrijdend’ gedrag is.
    • Je hoeft geen serieuze setting te creëren om met je kind(eren) te praten. Je kan inspelen op een bepaalde gebeurtenis, een tv-programma, een artikel in de krant enz.
    • Neem elke vraag of opmerking van je kind serieus. Respecteer het als je kind op bepaalde zaken niet dieper wil ingaan.
    • Praat niet enkel over dingen die kunnen misgaan en risico’s, maar ook over interessante fora, websites, blogs enz.
    • Zorg dus dat je als ouder ook op de hoogte bent van kwalitatieve websites waar je kind info kan vinden over seksualiteit.
    • Laat je niet ontmoedigen als je tiener ‘afwezig’ lijkt, dit is misschien enkel een houding omdat het voor hen niet zo comfortabel voelt.
    • Creëer een vertrouwensband, zo zorg je ervoor dat je kind spontaan naar jou komt voor info.

     

    Wat vertel ik rond online seksualiteit?

    Maak van je kinderen kritische internetgebruikers:

    • Maak hen ervan bewust dat er veel onwaarheden op het web staan. Ook over seks.
    • Informeer zelf welke websites kwaliteit bieden rond seksualiteit en geef hen de links ook door.
    • Leg hen uit dat expliciete pornografische beelden fantasiebeelden zijn en dat alles daarin draait om lust en genot. Leg uit dat seks ook een uiting van liefde kan zijn tussen twee gelijkwaardige partners.
    • Maak hen duidelijk dat de media vaak een eenzijdig beeld ophangen van mannen en vrouwen. Dat de vrouw er vaak wordt afgeschilderd als ondergeschikt aan de man, terwijl dit in werkelijkheid niet zo is.
    • Leer hen dat bepaalde zaken (bv. porno) voor sommige mensen aanstootgevend zijn of verkeerd geïnterpreteerd kunnen worden. Je mag dit dus niet zomaar doorsturen.
    • Maak hen duidelijk dat seksuele grenzen verschillen. Er zijn bijvoorbeeld grote verschillen tussen jongens en meisjes in de beleving van seksueel getinte ervaringen op internet.
  • Wat is grooming ?

    Grooming is het proces waarbij een volwassene een kind benadert en manipuleert met het oog op seksueel contact.  De dader gaat hierbij doorgaans zeer manipulatief te werk en neemt zorgvuldig de tijd om het vertrouwen van het kind te winnen en een band op te bouwen. Geleidelijk aan wordt het kind zo aangezet tot seksuele handelingen. Grooming kan zowel tot online (vb. via webcam, chatberichten, mail) als offline (via een fysieke ontmoeting) seksueel misbruik misbruik leiden. Ook kan de dader beeldmateriaal aanmaken of verspreiden, waardoor het kind opnieuw slachtoffer wordt.

    Ook tienerpooiers maken gebruik van grooming om slachtoffers te ronselen.

     

    Is grooming strafbaar?

    Sinds kort staat grooming in het strafwetboek aangeduid als een strafbaar feit, ook als het enkel online gebeurt. Ook zijn elementen die vaak deel uitmaken van het groomingproces zoals stalking, aanranding van de eerbaarheid en zedenschennis opgenomen in een wettelijke bepaling in de strafwetgeving en dus strafbaar. Het (laten) maken van seksuele beelden van minderjarigen valt dan weer onder de wetgeving rond kinderpornografie.

    Wat kan je doen als je kind slachtoffer is van grooming?

    Als slachtoffer van grooming of als naaste van het slachtoffer kan je klacht indienen bij de lokale politie in jouw buurt. Opdat de politie de zaak kan onderzoeken, is bewijsmateriaal belangrijk: e-mailverkeer, chatconversaties met uur en tijdstip, sms-berichten, foto’s, …

    De psychische gevolgen van grooming mogen zeker niet onderschat worden. Naast het lichamelijk misbruik is vaak ook het vertrouwen en het zelfvertrouwen van de jongere erg geschonden. Psychologische hulp kan dus nodig zijn.

    Heb je vragen over grooming of werd je ermee geconfronteerd, dan kan je steeds terecht bij Child Focus. Wij zijn er om jou te helpen !

    Jongeren en online dating

    Tieners en pubers die hun eerste verliefde gevoelens krijgen, slagen vaak aan het experimenteren, zowel online als offline. Volkomen normaal, gezond zelfs!
    Via sociale netwerksites of online dating applicaties (zoals Tinder) kunnen ze in contact komen met een potentieel nieuw lief. Deze spannende ervaringen online maken deel uit van het experimenteergedrag van je kind.

    Hoewel het inderdaad geen goed idee lijkt dat je kind met een volslagen onbekende een fysieke afspraak maakt, is het goed om de tips in de volgende sectie door te nemen. Volgende richtlijnen komen van pas om je kind op een positieve manier in te lichten over de do’s en don’ts wanneer het om online ontmoetingen gaat.

    Preventie en mediawijsheid binnen het gezin

    Je kan als ouder preventief te werk gaan door met je kind te praten over hoe het zich online het best gedraagt en profileert. Als mediaopvoeding en een open dialoog centraal staan, krijgen fenomenen zoals online grooming of slechte ervaringen veel minder kans.

    • Bespreek het fenomeen ‘grooming’ met je kind. Leg uit wat het is en wijs hen op het manipulatieve karakter van de dader en zijn of haar activiteiten.
    • Waarschuw hen voor de risico's van een persoonlijke ontmoeting. Als ze dan toch willen afspreken nemen ze best iemand mee en doen ze dit best op een openbare plaats waar er veel mensen zijn.
    • Leer hen 'nee' te zeggen en weg te klikken als iemand hen 'benadert' op een manier die ze niet prettig vinden.
    • Vertel dat ze met iemand moeten praten (met jou bijvoorbeeld) als ze iets gezien of meegemaakt hebben waar ze zich ongemakkelijk bij voelen.
    • Spreek af dat ze geen foto's en filmpjes op het internet plaatsen, waar ze later spijt van zouden kunnen krijgen, of die als een seksuele uitnodiging geïnterpreteerd kunnen worden. Raad hen ook seksuele suggestieve nicknames of e-mailadressen af.
    • Leg hen uit waarom ze nooit telefoonnummers en adressen aan onbekenden mogen doorgeven.
    • Zorg dat je af en toe in de buurt bent als je kind online gaat. Je kind in de zetel met de tablet of smartphone? Helemaal prima ! Enkel online als ze alleen in hun kamer zijn? Toch niet zo’n goed idee.
    • ...

    Infofiche grooming - ©Mediawijs

  • Populariteit van online foto’s publiceren

    De jeugd is tuk op het online verspreiden van beeldmateriaal (vakantiefoto’s, foto’s met vrienden, enz.).

    Op die manier kunnen ze op een eenvoudige wijze hun vrienden, kennissen, familie enz. op de hoogte houden van de laatste gebeurtenissen. Omdat een beeld vaak meer zegt dan woorden, verkiezen jongeren veelal beeldmateriaal boven een tekstbericht.
    Naast dit informatieve luik, hangt het ook een stuk samen met het versterken van hun online imago.

    Aangezien het aanbod aan applicaties, sociale netwerksites en andere technologische evoluties zoals smartphones het alleen maar gebruiksvriendelijker en dus gemakkelijker maakt om foto’s te nemen, te delen, te liken, te taggen enz. draagt dit interactieve aspect bij tot een groeiend succesverhaal.

    Het risico is dat men geen rekening houdt met de mogelijke gevolgen. Daarnaast wordt er niet altijd stilgestaan bij het recht op afbeelding.

    Foto’s en sexting

    Sexting betreft het versturen of online verspreiden van  seksueel getinte foto’s of berichten. Sexting lijkt initieel onschuldig, maar er zijn wel degelijk risico’s aan verbonden. Jongeren doen dit meestal omdat ze willen experimenteren met hun liefje, hun grenzen willen aftasten of soms ook voor de grap of als uitdaging. Heel veel sexting-situaties zijn absoluut niet problematisch omdat de foto’s binnen de vertrouwde relatie blijven waarbinnen ze verstuurd werden en omdat jongeren voldoende respect hebben en deze beelden niet verder verspreiden. Maar dit is helaas niet altijd het geval.

     

    Maar wat als die foto’s toch verspreid worden? Enkele tips voor ouders:

    • Stel je kind gerust, wees niet veroordelend. Hij of zij heeft er niet om gevraagd om op die manier online te verschijnen
    • Zit degene die de beelden verspreid heeft op school, sportclub, muziekacademie,… licht de directie/trainer/verantwoordelijke dan zeker in
    • Probeer een zicht te krijgen op de situatie (wanneer, naar wie en welke beelden zijn er precies verstuurd?)
    • De beelden worden het snelst verwijderd door de persoon die ze verspreid heeft. Lukt dit niet dan kan je dit melden op de website in kwestie. Daarnaast kan ook Child Focus helpen. Je kan ons bereiken via 116 000 of clickhelp@childfocus.org

    Uitgebreide info over sexting kan je hier vinden.

    Selfie

    Een selfie is een foto die je van jezelf maakt, meestal gebeurt dit met een smartphone. Het is een vrij recent en populair fenomeen bij kinderen en jongeren. Via sociale netwerksites en -applicaties zoals Snapchat, WhatsApp, Viber, Facebook, Instagram kunnen ze de foto online verspreiden en delen met hun vrienden.
    Het is een manier om zichzelf online te profileren. Daar is op zich niets mis mee. Alleen staan jongeren soms onvoldoende stil bij het feit dat heel wat mensen deze foto te zien krijgen en dat de kans bestaat dat de beelden onomkeerbaar rondcirculeren op het net. Hoe je jezelf in beeld brengt en de manier waarop je de beelden verspreid kan dus wel degelijk gevolgen hebben. Zeker wanneer het gaat om pikante selfies. Het is dus goed om dit mee te nemen in de mediaopvoeding van je kind.

  • Geolokalisatie is een term die verwijst naar het kenbaar maken van een geografische locatie via een mobiel apparaat zoals een pc, laptop, smartphone, tablet, gsm, enz. Via deze methode kan je te weten komen vanwaar iemand mailt, blogt, een tweet verstuurt, een sms-bericht verstuurt, een foto post enz.

    De mogelijkheid om online activiteit te lokaliseren heeft een informatieve functie, zo kan je bijvoorbeeld vanuit je favoriete restaurant een boodschap (tekstuele of audiovisuele info) plaatsen. Jouw volgers, vrienden e.a. personen kunnen op die manier volgen waar je precies bent en wat je van die plek vindt.

    Een populaire applicatie die volledig gericht is op geolokalisatie is ‘Foursquare’. Maar ook andere sociale media zoals Facebook, Instagram en Twitter hanteren locatiegebaseerde statusberichten, check-ins of ‘geotagging’.

    Geolokalisatie is dus een vernufte manier om nóg meer op de hoogte te zijn van elkaar. Toch mag men niet uit het oog verliezen dat men op die manier overal traceerbaar is.

    Tips
    • Vaak heb je de keuze om wel of geen geolokalisatie te gebruiken (cfr. Facebook, Instagram, enz.). Kijk best eens na hoe je de functie kan uitschakelen
    • Wees kritisch, niet iedereen hoeft te weten waar je bent. Bespreek dit met je kind.
  • De bedoeling van een applicatie is je bestaande medium uit te breiden, zodat je meer opties hebt. Je kan dus bijvoorbeeld je smartphone uitbreiden door een sport-weer- of nieuwsapplicatie te downloaden. Hyperpopulair zijn ook de spelletjesapps.

    Dragers van mobiele apps

    Mobiele applicaties zijn bedoeld voor volgende media:

    • Smartphones
    • Tablet
    • Phablet
    • PDA
    • Mobiele telefoon
    • Draagbare spelcomputer (zoals Nintendo DS)

    Gratis apps?

    Heel wat apps zijn gratis, maar niet altijd. Het komt steeds vaker voor dat er zowel een betalende als een gratis versie bestaat van eenzelfde applicatie. De keerzijde is dat de gratis app wellicht reclameboodschappen bevat en de betaalversie de volledige functionaliteit biedt. Ook kan het dat een app gratis geïnstalleerd kan worden, maar dat je in de app toch nog moet betalen voor extra functionaliteiten. Applicaties kan men kopen via online softwarewinkels zoals de bekende Apple App Store of de Google Play Store.

    Applicaties steeds kindvriendelijk?

    Heel wat applicaties zijn qua inhoud niet bedoeld voor jonge kinderen. Daarbovenop bestaan er heel wat betalende apps. Soms komen kinderen tijdens het surfen onbedoeld terecht op een betaalapp of wordt hen gevraagd om binnen de geïnstalleerde app te betalen voor bijvoorbeeld een extra spel-level. Als je toestel niet goed beveiligd is, kan je kind onbewust applicaties aankopen of geld uitgeven.

    Child Focus geeft enkele nuttige tips en links om op een veilige manier kindvriendelijke applicaties te installeren.

    • Maak duidelijke afspraken omtrent het downloaden van apps.
    • Hou een oogje in het zeil welke apps je kind downloadt en gebruikt
    • Vaak kan je het downloaden en installeren van applicaties beveiligen. Op die manier kan enkel jij als ouder deze handelingen uitvoeren
    • Spreek een budget af en download betalende applicaties zelf
    • Last but not least: het is belangrijk dat kinderen leren omgaan met deze nieuwere vorm van media. Geef hen ruimte om te experimenteren en te ontdekken.

    Welke mobiele apps bestaan er?

    Het aanbod is heel erg groot en groeit nog steeds.
    Je kan het zo gek niet bedenken of er bestaat wellicht al een applicatie voor: spelletjes, woordenboeken, navigatiesystemen, enz. Het kan dus heel erg handig zijn en er bestaan wel degelijk kindvriendelijke applicaties.

  • Waarom moet je zulke zaken op het internet melden?

    Wanneer ze informatie opzoeken, naar hun favoriete reeks kijken of op hun Facebook-profiel surfen, is het mogelijk dat de jongeren geconfronteerd worden met een schokkende, schadelijke inhoud of met een persoon die zich ongepast gedraagt. Iedereen die dergelijke zaken meldt, zorgt ervoor dat internet een leuke plek blijft voor iedereen. Moedig jongeren aan om deze situaties met jou te bespreken en bekijk samen hoe je deze inhoud kunt melden.

    Hoe meld je een inhoud of een persoon?

    Alle webdiensten bieden de mogelijkheid om iets te melden: op YouTube, Facebook, Ask.fm ... Noem maar op! Toon jongeren dus hoe ze een inhoud of persoon moeten melden op de netwerken die ze gebruiken. Leg uit hoe belangrijk dit is. Want melden is helpen. Probeer dit samen te doen, zodat ze het later op hun eentje kunnen. Leg ze uit dat ze zo nodig altijd de 'hulp'-knop op een website kunnen gebruiken of de hulplijn van Child Focus kunnen bellen via 116 000.

    Wat gebeurt er als mijn kind iets meldt op Facebook?

    De melding gaat naar het team van Facebook, dat binnen de vijf dagen moeten reageren. Je kind krijgt een bericht waarin staat dat de melding wordt geanalyseerd. Afhankelijk van hun intern beleid laat het Facebook-team je kind weten of de gemelde inhoud werd verwijderd, of er werd besloten ze online te laten staan. Facebook zal die beslissing ook toelichten.

    Goed om te weten: Child Focus smeedt talloze partnerschappen met grote webbedrijven, zoals Facebook en Google. Dankzij dit netwerk van contacten kunnen bepaalde webproblemen worden opgelost of worden meldingen sneller behandeld.

    Wie een schokkende inhoud of ongepast gedrag meldt, maakt van het internet een betere en aangenamere plek.

  • Waarom een account instellen?

    Tegenwoordig hebben bijna 8 jongeren op 10 tussen 13 en 14 jaar een profiel op een sociaal netwerk. Van die jongeren zou 1 op 4 een openbaar profiel hebben. Een profiel dat in de resultaten van zoekmachines verschijnt en dat dus gemakkelijk kan ingekeken worden. Je moet dus niet bevriend zijn met die persoon om al zijn foto's te kunnen bekijken en die te gebruiken ... of te misbruiken!

    Vraag je je kinderen wel eens of ze weten wie toegang heeft tot hun profiel en hun posts? Kennen ze hun 'vrienden' wel echt? En de vrienden van die vrienden? Kijk samen eens naar de instellingen van hun profiel. Vraag hen na te denken over de personen die toegang hebben tot hun profiel. Welke foto's zijn zichtbaar voor welke vrienden? Leer hen kritisch zijn en na te denken over de gevolgen van hun activiteiten op de sociale media.

    Als je ze goed instelt, vervullen de privacyinstellingen verschillende functies. Om te beginnen schermen ze het privéleven van het kind af. Daarnaast schermen ze ook de reputatie van de gebruiker af. Ze helpen met de naleving van het afbeeldingsrecht en kunnen tot slot voorkomen dat je kind in contact komt met bepaalde gebruikers. Door af te bakenen wie toegang heeft tot bepaalde informatie stimuleer je jongeren om na te denken over privacy, vriendschap, eigenwaarde, respect voor zichzelf en anderen en welke informatie al dan niet gepast is.

    Hoe wijzig je de privacyinstellingen van een account?

    Jongeren kunnen hun privacyinstellingen wijzigen via hun profiel. Je moet geen expert zijn om hen daarbij te helpen! Als ouder kun je hun kritische geest stimuleren en samen met hen bekijken hoe ze hun account moeten instellen. Jongeren weten wel waar ze moeten klikken! Voor extra hulp kun je altijd nog gebruikmaken van de richtlijnen. En tot slot: moedig hen aan om deze instellingen regelmatig bij te werken, minstens één keer om de drie maanden.

        

  • Zonder wachtwoord kan je tegenwoordig niet veel aanvangen op het internet. Om een account te openen, te chatten, in te loggen op sociale netwerken, te gamen, enz. Met een wachtwoord identificeer je je online. Sommige jongeren gebruiken overal hetzelfde wachtwoord of verklappen het aan vrienden. Dit kan leiden tot cyberpesten, tot identiteitsdiefstal of hacking van een account. Je kunt die risico's indijken met een sterk wachtwoord dat je geheimhoudt en regelmatig wijzigt.

    Hoe kies je een sterk wachtwoord?

    Een sterk wachtwoord bestaat tegenwoordig uit minstens 12 karakters bestaande uit cijfers, letters (zowel hoofdletters als kleine letters) en een teken (+, -, / …). Gebruik ezelsbruggetjes zodat je kinderen het gemakkelijk kunnen onthouden: neem een wachtzin. Bijvoorbeeld: Ik kwam vandaag om 9 uur aan op school! Dan wordt het wachtwoord: Ikkwamvandaagom9uuraanopschool!Een moeilijk te raden wachtwoord versterkt de veiligheid en de toegang tot de informatie in dit profiel.

    Hoe stimuleer je ze om hun wachtwoord geheim te houden?

    Leg je kinderen uit dat een goed wachtwoord net zoals een tandenborstel is. Je geeft die aan niemand, zelfs niet aan je beste vriend. Het is als de sleutel van je huis: alleen voor jou!

    Moet ik het wachtwoord van mijn kinderen kennen of bewaren?

    Als je heel jonge kinderen hebt, is het goed om hun paswoord te kennen. Zo kan je regelmatig gaan kijken met wie ze online contact hebben en wat ze erop zetten. Maar heel snel zul je ze moeten helpen met de uitbouw van hun privacy en leven online. In deze context is het niet zo'n goed idee om hun wachtwoord te bewaren. Volwassenen zullen moeten leren om hen te vertrouwen en hun geheimpjes te respecteren. Dat vertrouwen gaat gepaard met het aanleren van basistechnieken die hun privacy op het internet garanderen. Bijvoorbeeld het aanpassen van veiligheidsinstellingen of het vormen van één of meerdere sterke wachtwoorden die ze zelf kunnen onthouden. Het dus aan jou om hen te sensibiliseren om paswoorden geheim te houden en het tevens regelmatig te wijzigen. Op die manier hebben je kinderen voldoende bagage en hoef je hun paswoord helemaal niet te kennen ;)

    Waarom moet je je wachtwoord regelmatig wijzigen?

    Wachtwoorden circuleren op het internet. Er zijn eenvoudige technieken om de koppeling gebruikersnaam-wachtwoord te achterhalen, zonder medeweten van de gebruikers. Die tools kunnen maanden hun werk doen voor ze worden ontdekt. En al die tijd analyseren ze je bewegingen online en onderscheppen ze alle wachtwoorden die circuleren. Zo kunnen ze ook voor andere dingen worden gebruikt. Daarom moet een wachtwoord, hoe sterk ook, regelmatig worden gewijzigd.
    Wijs hen er bovendien op om verschillende paswoorden te gebruiken indien er sprake is van verschillende accounts. Het is echt af te raden om je Facebook inloggegevens te gebruiken om je mailbox te openen.

  • Een sterk wachtwoord aanmaken, weten waar je ongepaste inhoud kan melden, hoe je privacyinstellingen bijwerkt, de zichtbaarheid van je profiel instelt of een persoon blokkeert ... Het zijn stuk voor stuk mogelijkheden die jongeren hebben om makkelijk in alle veiligheid te kunnen surfen. Leg hen de voordelen uit en stimuleer hen zo om deze technieken te gebruiken.

  • Als ouder is het niet altijd makkelijk om je kinderen en tieners te begeleiden in hun virtuele leven. Misschien heb je je al afgevraagd hoe je ze het best kan helpen om een account in te stellen of hun privacyinstellingen te optimaliseren. Maak je geen zorgen. Je hoeft helemaal geen computerwonder zijn om dit te doen. Je kinderen weten maar al te goed waar ze moeten klikken! Als ouder kun je ze helpen verstandige keuzes te maken.

    En om jou daarbij te helpen, schreef Child Focus enkele richtlijnen. Bekijk ze met je kinderen en ontdek samen hoe je een goed e-mailadres aanmaakt, hoe je hun Skype- en Facebook-accounts instelt of hoe je personen blokkeert op Ask.fm, Twitter en Instagram

        

  • Wat gebeurt er als je een persoon blokkeert op Facebook?

    Wanneer een persoon wordt geblokkeerd, betekent dit:

    • dat die persoon geen gesprek met je kan beginnen
    • dat die persoon niet meer kan zien wat je op je tijdlijn plaatst
    • dat deze persoon je niet meer kan uitnodigen voor een evenement, groep, ...
    • dat deze persoon je niet meer kan toevoegen als vriend

    Dankzij deze optie kan de jongere een persoon van zijn vriendenlijst verwijderen en dus kiezen wie zijn informatie kan bekijken. Het is heel belangrijk dat het profiel van jongeren is ingesteld op ‘enkel vrienden'.  Anders kan iedereen zijn gedeelde inhoud bekijken. Maar zelfs als de gebruiker een persoon heeft geblokkeerd, kan het nog zijn dat die persoon toegang heeft tot commentaar, reacties of gemeenschappelijke evenementen die door gemeenschappelijke vrienden werden gedeeld.

    Kun je personen blokkeren in applicaties?

    Deze blokkeringsmogelijkheid bestaat ook voor bepaalde apps, zoals Whatsapp of Viber, die veel jongeren gebruiken om met elkaar te communiceren. Ze kunnen er een persoon blokkeren, zodat ze geen boodschappen meer ontvangen van die persoon als die niet meer in hun contacten staat.

    Hoe blokkeer je iemand?

    Bekijk samen hoe je een persoon kunt blokkeren, zodat je zeker bent dat je kinderen dit ook zelf kunnen. Hieronder vind je voorbeelden en richtlijnen die tonen hoe je iemand op de verschillende netwerken blokkeert.

    Opgelet: een persoon blokkeren is niet hetzelfde als hem helemaal uit je vriendenlijst verwijderen.

  • Kinderen kunnen heel goed overweg met online technologieën. Als ouder kan je je kind stimuleren om zelf vernieuwend tewerk te gaan en hen leren om op een creatieve manier het internet te gebruiken. Sommige kinderen en jongeren maken bijvoorbeeld een eigen website, schrijven een blog of maken fotocollages. Anderen blinken uit in het maken van digitale muziek of creëren zelf YouTubevideo’s.

    • Als ouder kan je interesse en betrokkenheid tonen door samen met je kind de leuke, creatieve en positieve kanten van het internet te ontdekken
    • Denk tegelijkertijd samen met je kind na over de mogelijke risico’s op internet maar sta daarnaast ook voldoende stil bij de positieve kant van de zaak
    • Ontdek en leer zelf bij!

    Child Focus ondersteunt creatieve en jeugdvriendelijke online inhoud. Jaarlijks organiseert het E-safety team van Child Focus in België de Best Online Content Award for Kids, een Europese wedstrijd die jeugdvriendelijke websites, maar ook digitale experimenten die door jongeren zelf ontwikkeld worden, in de kijker zet.

    • Neem zelf eens een kijkje en ontdek alle bestaande jeugdvriendelijke initiatieven
    • Heb je zelf een leuke website ontdekt? Deel dan zeker je positieve ervaringen met ons maar zeker ook met andere ouders, leerkrachten en kinderen

© 2015 Child Focus | Houba - de Strooperlaan 292 | B-1020 Brussel | BE19 3101 2229 9912